Nhà đầu tư mới nên làm gì khi biểu đồ đi xuống?

Là một nhà đầu tư mới, việc chứng kiến biểu đồ đi xuống thường gây tâm lý hoảng loạn tột độ. Tuy nhiên, nếu thấu hiểu nguyên nhân và tâm lý thị trường, bạn hoàn toàn có thể tìm ra những chiến lược hành động cực kỳ hiệu quả. Hãy cùng AnfinX khám phá những sai lầm cần tránh để biết người mới nên làm gì ngay nhé!

1. Tìm hiểu chung về biểu đồ đi xuống

1.1. Biểu đồ đi xuống xuất hiện khi nào?

Các tín hiệu kỹ thuật cho thấy biểu đồ đi xuống:

• Cấu trúc đỉnh và đáy thấp dần: Khi giá liên tục tạo ra các đỉnh mới thấp hơn đỉnh cũ và đáy mới sâu hơn đáy cũ, xu hướng giảm đã hình thành. Hiện tượng này phản ánh áp lực bán đang áp đảo hoàn toàn, khiến phe mua không thể đẩy mức giá lên cao hơn.
• Giá phá vỡ các hỗ trợ cứng: Vùng hỗ trợ đóng vai trò như 1 phòng tuyến bảo vệ vững chắc cho phe mua trên thị trường. Nếu thanh nến đóng cửa đâm thủng khu vực này 1 cách dứt khoát, điều đó chứng tỏ lực cầu đã cạn kiệt và giá sẽ tiếp tục lao dốc mạnh.
• Tín hiệu chỉ báo kỹ thuật: Nhà đầu tư thường sử dụng các công cụ bổ trợ như đường trung bình động để phân tích xu hướng. Khi giá cắt xuống dưới các đường này và chỉ báo động lượng lao dốc, hệ thống sẽ xác nhận quá trình sụt giảm giá đang diễn ra mạnh mẽ.
• Khối lượng giao dịch tăng: Trong 1 xu hướng giảm chuẩn xác, thanh khoản của thị trường bắt buộc phải tăng lên đáng kể. Áp lực bán tháo ồ ạt kết hợp cùng khối lượng lớn sẽ kích hoạt chuỗi giảm điểm liên tục và đẩy tài sản rơi vào trạng thái nguy hiểm tột độ.

→ Xem thêm: Biểu đồ đi lên có ý nghĩa gì? Cách giao dịch hiệu quả

1.2. Nguyên nhân dẫn đến biểu đồ đi xuống là gì?

5 lý do khiến biểu đồ đi xuống: 

• Sự mất cân bằng cung - cầu: Khi số lượng người muốn bán vượt quá số lượng người muốn mua, mức giá chắc chắn sẽ sụt giảm. Nguồn cung dư thừa khiến các nhà đầu tư phải liên tục hạ giá chào bán nhằm mục đích nhanh chóng thanh lý tài sản của mình 1 cách an toàn.
• Tín hiệu chốt lời của “cá mập”: Nhờ nắm giữ khối lượng tài sản lớn, các tổ chức tài chính khổng lồ có sức ảnh hưởng rất mạnh. Khi họ quyết định xả hàng nhằm mục đích thu hồi lợi nhuận, hành động này sẽ tạo ra 1 áp lực bán vô cùng nặng nề lên toàn bộ thị trường chung.
• Tâm lý bi quan của nhà đầu tư: Cảm xúc sợ hãi thường lây lan cực kỳ nhanh chóng trong cộng đồng giao dịch. Khi thấy giá bắt đầu giảm nhẹ, nhiều người chơi sẽ lo lắng và ồ ạt bán tháo, từ đó đẩy biểu đồ rơi vào trạng thái lao dốc không phanh rất nguy hiểm.
• Các yếu tố vĩ mô tiêu cực: Những thay đổi lớn về chính sách tiền tệ, lạm phát tăng cao hoặc suy thoái kinh tế đều tác động mạnh đến thị trường. Các thông tin này khiến dòng tiền đầu tư bị rút ra nhanh chóng, làm cho đồ thị giá trị các tài sản sụt giảm sâu.
• Các tin tức tiêu cực: Ngoài ra, những sự kiện bất ngờ như thiên tai, xung đột địa chính trị hoặc bê bối của doanh nghiệp cũng là nguyên nhân chính. Loạt tin tức xấu này lập tức phá vỡ niềm tin của đám đông, kích hoạt làn sóng tháo chạy khỏi thị trường chung.

1.3. Vì sao nhà đầu tư cần thận trọng khi biểu đồ đi xuống?

Khi thấy biểu đồ đi xuống, mọi nhà đầu tư phải đặc biệt lưu ý 4 rủi ro sau:

• Rủi ro "Con dao rơi": Việc cố gắng mua vào khi giá đang lao dốc mạnh giống như hành động đưa tay bắt 1 con dao đang rơi rớt. Nếu biểu đồ chưa thực sự tạo đáy thành công, tài khoản của bạn sẽ nhanh chóng bị bào mòn bởi những khoản thua lỗ nặng nề.
• Đám đông hoảng loạn: Tâm lý tiêu cực thường có tính lây lan cực kỳ khủng khiếp trong cộng đồng giao dịch tài chính. Khi mọi người ồ ạt tháo chạy để bảo vệ tài sản, mức giá sẽ tiếp tục bị đẩy xuống những khu vực sâu hơn mức dự báo rất nhiều.
• Bẫy tăng giá (Bull Trap): Trong quá trình sụt giảm, thị trường thường xuất hiện những nhịp hồi phục giả tạo để dụ dỗ người mua. Việc thiếu kinh nghiệm sẽ khiến nhà đầu tư mới dễ dàng mắc bẫy và mua phải những vùng giá cực kỳ tồi tệ trước khi đồ thị giảm tiếp.
• Chi phí cơ hội và áp lực vốn: Việc nắm giữ 1 tài sản đang mất giá liên tục sẽ giam cầm toàn bộ nguồn vốn quý giá của bạn. Điều này không chỉ gây ra áp lực tâm lý vô cùng nặng nề mà còn làm mất đi vô số cơ hội đầu tư sinh lời khác.

2. Tâm lý phổ biến của nhà đầu tư khi thấy biểu đồ đi xuống

Trong trường hợp phải đối mặt với biểu đồ đi xuống, đám đông thường bộc lộ 2 trạng thái tâm lý sau:

• Hoảng loạn bán tháo (sợ hãi tột cùng): Khi mức lỗ vượt quá giới hạn chịu đựng, nỗi sợ hãi sẽ kiểm soát hoàn toàn lý trí của nhà đầu tư. Họ vội vã bán tháo toàn bộ tài sản bằng mọi giá nhằm mục đích chấm dứt chuỗi ngày gồng lỗ vô cùng căng thẳng và mệt mỏi.
• Ảo tưởng "bắt đáy" (tự tin thái quá): Trái ngược với sự hoảng loạn, nhiều người chơi mới lại mang tâm lý cực kỳ tự tin về khả năng dự đoán biểu đồ. Họ liên tục nhồi lệnh mua vào vì tin rằng giá đã chạm đáy, để rồi phải gánh chịu hậu quả cháy tài khoản vô cùng khốc liệt.

3. Những điều nên làm khi biểu đồ đi xuống trong phái sinh

3.1. Kỷ luật thép với lệnh Cắt lỗ (Stop-loss)

Để tồn tại và an toàn khi biểu đồ đi xuống, bạn nên tuân thủ 2 quy tắc cốt lõi sau:

• Luôn đặt Stop-loss ngay khi vào lệnh: Đây là nguyên tắc sống còn số 1 để bảo vệ tài khoản khỏi những biến động bất ngờ từ thị trường. Việc thiết lập điểm dừng lỗ tự động giúp bạn kiểm soát rủi ro trong phạm vi cho phép và duy trì tâm lý giao dịch luôn thật ổn định.
• Cắt lỗ không phải là thất bại: Bạn hãy hiểu đơn giản rằng việc chấp nhận khoản lỗ nhỏ chính là chi phí bắt buộc để tồn tại dài hạn. Kỷ luật cắt lỗ dứt khoát sẽ giúp trader bảo toàn nguồn vốn quý giá nhằm tìm kiếm vô số cơ hội đầu tư tốt hơn ở phía trước.

3.2. Không trung bình giá xuống (DCA) mù quáng

Có lẽ bạn đã nghĩa ở đâu đó “nếu DCA, giá càng xuống phải càng mua” hay “đỏ không mua, xanh lấy gì bán”. Tuy nhiên những câu nói như vậy không phải bao giờ cũng đúng, nhà đầu tư mới cần ghi nhớ 2 cảnh báo sau:

• Tuyệt đối không bắt dao rơi: Việc liên tục mua thêm khi thị trường đang lao dốc mà chưa có bất kỳ tín hiệu tạo đáy nào là hành động nguy hiểm. Chiến lược nhồi lệnh sai lầm này chắc chắn sẽ bào mòn dòng tiền và đẩy tài khoản cá nhân đến bờ vực phá sản.
• Rủi ro cháy tài khoản vì lạm dụng DCA: Người mới thường áp dụng chiến thuật trung bình giá xuống 1 cách mù quáng nhằm nhanh chóng về bờ. Tuy nhiên, nếu nguồn vốn không đủ mạnh để gồng gánh, bạn sẽ lập tức bị hệ thống thanh lý toàn bộ vị thế giao dịch đang nắm giữ hiện tại.

3.3. Tận dụng ưu thế bán khống (Short Selling)

Bán khống là hình thức bạn vay một tài sản để bán trước khi thực sự sở hữu, với kỳ vọng giá sẽ giảm. Khi giá giảm, bạn mua lại với giá thấp hơn để trả lại và hưởng phần chênh lệch lợi nhuận. Nếu giá tăng, bạn sẽ bị lỗ.

Nếu muốn bắt cơ hội khi biểu đồ đi xuống, bạn nên áp dụng 2 chiến thuật linh hoạt sau:

• Bán khống là vũ khí tối thượng: Trong thị trường phái sinh, bạn hoàn toàn có quyền kiếm lợi nhuận ngay cả khi giá tài sản liên tục sụt giảm. Công cụ bán khống cho phép nhà đầu tư vay mượn hàng hóa để bán ở giá cao và mua lại ở giá thấp cực kỳ tiện lợi.
• Thay đổi tư duy giao dịch: Thay vì chỉ biết chờ đợi biểu đồ tăng trưởng để mua thấp bán cao, người mới cần phải thay đổi linh hoạt góc nhìn. Việc nhạy bén nắm bắt các tín hiệu đảo chiều sẽ giúp bạn dễ dàng mở lệnh bán và gia tăng tài sản cực nhanh.

3.4. Đứng ngoài và kiên nhẫn quan sát

Nếu nóng vội khi thấy biểu đồ lao dốc, có thể bạn sẽ gánh chịu những rủi ro:

• Vội vã mua vào lúc giá đang lao dốc mạnh mà chưa có tín hiệu tạo đáy, bạn rất dễ bị kẹt hàng. Hành động bắt đáy mù quáng này chắc chắn sẽ khiến tài khoản của nhà đầu tư bốc hơi và gánh chịu thua lỗ.
• Áp lực tâm lý nặng nề thường thôi thúc người mới vội vã cắt lỗ danh mục bằng mọi giá. Quyết định bán tháo thiếu lý trí này khiến bạn vô tình thoát hàng đúng ngay vùng đáy trước khi thị trường đảo chiều tăng trưởng trở lại.
• Sự tức giận do thua lỗ dễ làm bạn mất đi sự tỉnh táo và liên tục nhồi lệnh khối lượng lớn. Hành vi đặt cược bốc đồng này không thể gỡ gạc lại vốn mà còn đẩy rủi ro lên mức cực đại, gây cháy tài khoản.

Khi phải đối mặt với biểu đồ đi xuống, bạn hãy cân nhắc 2 hành động vô cùng khôn ngoan sau:

• Không có vị thế cũng là 1 vị thế: Trong những thời điểm thị trường biến động quá hỗn loạn, việc kiên nhẫn đứng ngoài quan sát chính là 1 chiến lược giao dịch cực kỳ thành công. Bảo toàn tiền vốn an toàn trước cơn bão táp luôn quan trọng hơn việc mù quáng tìm kiếm khoản lợi nhuận nhỏ nhoi.
• Chờ đợi tín hiệu đảo chiều rõ ràng: Bạn không cần phải vội vã tham gia bắt đáy khi xu hướng sụt giảm vẫn đang tiếp diễn. Hãy chờ đợi đến lúc biểu đồ tạo cấu trúc tích lũy vững chắc và hình thành các mẫu hình nến tăng giá để tìm kiếm điểm vào lệnh an toàn nhất nhé.

→ Xem thêm: 16 mô hình nến đảo chiều cực mạnh mà nhà đầu tư nên biết

4. Sai lầm của nhà đầu tư mới khi thấy biểu đồ đi xuống

Trong thực tế nếu thấy biểu đồ đi xuống, người mới thường sẽ mắc phải 3 sai lầm vô cùng nghiêm trọng sau đây: 

• Phủ nhận thực tại để gồng lỗ: Thay vì tuân thủ điểm cắt lỗ, nhiều trader lại chọn cách tắt màn hình và cầu nguyện giá sẽ tăng trở lại. Hành động cố chấp này thường dẫn đến những khoản thua lỗ khổng lồ, khiến toàn bộ công sức đầu tư trước đó đổ sông đổ biển hết.
• Giao dịch trả thù thị trường: Sau khi bị cắt lỗ, tâm lý bực tức dễ dàng thôi thúc nhà đầu tư nhanh chóng mở lệnh mới với khối lượng lớn hơn. Sự thiếu bình tĩnh này khiến họ liên tục vào sai nhịp, đẩy mức rủi ro lên cực độ và làm cháy tài khoản rất nhanh.
• Bỏ qua xu hướng lớn: Người mới thường chỉ chăm chú vào những đợt sóng giảm ngắn hạn mà vô tình quên mất bức tranh tổng thể trên khung thời gian lớn. Việc đi ngược lại với đà tăng trưởng dài hạn sẽ khiến các quyết định bán khống trở thành 1 thảm họa đầu tư thực sự lớn.

Lời kết

Thị trường luôn vận động theo chu kỳ và biểu đồ đi xuống là điều tất yếu. Quan trọng là bạn phải giữ vững tâm lý, tuân thủ kỷ luật cắt lỗ và linh hoạt sử dụng lệnh bán khống. Hy vọng những chia sẻ của AnfinX đã giúp bạn tự tin ứng phó mọi biến động bất ngờ trên thị trường phái sinh và tự tin giao dịch, tìm kiếm lợi nhuận.

Hãy tải ngay ứng dụng AnfinX để giao dịch phái sinh hợp pháp.