Mô hình nến đảo chiều là gì? 20 mô hình phổ biến

Mô hình nến đảo chiều là một hoặc vài cây nến liên tiếp có hình dạng gợi ý đà tăng hoặc giảm hiện tại đang yếu đi và giá có thể đổi hướng. Đây chỉ là gợi ý, chưa phải đảm bảo. Khi giá bạc, đồng hay cà phê đi một mạch theo một hướng, nhà đầu tư thường tìm những dấu hiệu như vậy. Bài viết này gom 20 mô hình nến đảo chiều tăng và giảm thường gặp, mỗi mô hình có cách nhận biết, lý do gợi ý đảo chiều và một ví dụ giả định ngắn. Cùng Anfin đi qua từng nhóm ngay sau đây.

Tóm tắt nhanh

• Mô hình nến đảo chiều là hình dạng nến gợi ý xu hướng hiện tại đang yếu đi và có thể đổi hướng, cần xét vị trí xuất hiện và nến xác nhận.
• Mô hình đảo chiều tăng (Hammer, Inverted Hammer, Dragonfly Doji, Bullish Engulfing, Piercing Line, Tweezer Bottom, Bullish Harami, Morning Star, Bullish Abandoned Baby, Three White Soldiers) xuất hiện sau nhịp giảm, gợi ý lực bán đang yếu đi.
• Mô hình đảo chiều giảm (Hanging Man, Shooting Star, Gravestone Doji, Bearish Engulfing, Dark Cloud Cover, Tweezer Top, Bearish Harami, Evening Star, Bearish Abandoned Baby, Three Black Crows) xuất hiện sau nhịp tăng, gợi ý lực mua đang yếu đi.
• Mỗi mô hình chỉ là tín hiệu tham khảo, cần xét vùng giá, chờ nến xác nhận và đặt mức dừng trước khi vào lệnh.

→ Xem thêm: Mô hình nến là gì? Cấu trúc, phân loại mô hình nến cơ bản

1. Các mô hình nến đảo chiều tăng

Xuất hiện sau nhịp giảm, gợi ý lực bán đang yếu đi. Đây là khả năng, chưa phải sự đảo chiều chắc chắn. Các ví dụ trong bài là tình huống giả định để minh hoạ, không phải dữ liệu thị trường thật.

1.1. Nến đơn: Hammer, Inverted Hammer và Dragonfly Doji

Ba nến có thân nhỏ hoặc gần như không có thân, một bóng dài, và chỉ có nghĩa đảo chiều tăng khi nằm sau nhịp giảm. Trong giao dịch price action, nến bóng dài kiểu này đôi khi được gọi là Pin Bar, chỉ là cách gọi khác chứ không phải một mô hình riêng.

• Nến Hammer: Thân nhỏ ở phần trên, bóng dưới dài. Phe bán đẩy giá xuống thấp nhưng phe mua kéo lại, nên mức giá thấp bị từ chối và lực bán có dấu hiệu cạn. Ví dụ, giá bạc giảm nhiều phiên rồi xuất hiện Hammer ở vùng hỗ trợ, nếu nến sau đóng cửa trên thân Hammer thì tín hiệu mới đáng chú ý hơn.
• Inverted Hammer: Thân nhỏ ở phần dưới, bóng trên dài. Phe mua thử đẩy giá lên nhưng bị kéo lại gần giá mở, cho thấy bên mua bắt đầu xuất hiện nhưng chưa thắng thế, nên cần nến sau xác nhận. Ví dụ, giá đồng giảm dài rồi xuất hiện Inverted Hammer, chỉ khi nến kế tiếp đóng cửa cao hơn thì mới nên coi là gợi ý đảo chiều.
• Nến chuồn chuồn (Dragonfly Doji): Dạng nến Doji có giá mở và đóng cửa gần trùng nhau ở phần trên, bóng dưới dài, gần như không có bóng trên. Mức giá thấp bị từ chối, nhưng Doji đứng riêng chỉ cho thấy sự giằng co, nên cần nến sau xác nhận. Ví dụ, giá bạc giảm nhiều phiên rồi xuất hiện Dragonfly ở vùng hỗ trợ, nến kế tiếp đóng cửa tăng thì tín hiệu mới đáng chú ý hơn.

1.2. Mô hình hai nến: Bullish Engulfing, Piercing Line, Tweezer Bottom, Bullish Harami

• Bullish Engulfing: Nến Engulfing tăng lớn phủ trọn thân nến giảm nhỏ đứng trước. Phe mua xoá sạch phần giảm của phiên trước, cho thấy quyền kiểm soát có thể đang chuyển sang bên mua. Ví dụ, sau chuỗi phiên giảm trên biểu đồ cà phê, một nến tăng lớn phủ kín nến giảm gần nhất.
• Piercing Line: Nến tăng mở thấp rồi đóng cửa quá nửa thân nến giảm đứng trước nhưng chưa vượt giá mở của nó. Phe mua lấy lại phần lớn nhưng chưa trọn, nên tín hiệu đến sớm hơn Engulfing nhưng kém dứt khoát. Nếu đóng vượt giá mở, mô hình trở thành Engulfing. Ví dụ, giá bạc mở thấp hơn phiên trước rồi hồi mạnh lên quá nửa thân nến giảm.
• Tweezer Bottom: Hai nến liên tiếp có đáy gần bằng nhau. Cùng một mức giá thấp bị từ chối hai lần, nhưng mức trùng có thể do ngẫu nhiên, nên chỉ là tín hiệu bổ trợ. Ví dụ, hai phiên liền kề trên biểu đồ đồng cùng chạm một đáy rồi bật lên, nằm ngay vùng hỗ trợ cũ.
• Bullish Harami: Nến Harami tăng có nến nhỏ nằm trọn trong thân nến giảm dài đứng trước. Sau một phiên giảm mạnh, phiên kế tiếp biên độ thu hẹp, cho thấy đà bán đang chững lại. Ví dụ, một nến giảm dài trên biểu đồ bạc được nối tiếp bằng nến nhỏ nằm gọn trong thân của nó.

1.3. Mô hình ba nến: Morning Star, Bullish Abandoned Baby, Three White Soldiers

• Morning Star: Mô hình sao mai gồm nến giảm dài, nến nhỏ, rồi nến tăng dài đóng sâu vào thân nến đầu. Ba nến cho thấy đà giảm mạnh, rồi do dự, rồi phe mua giành lại quyền kiểm soát. Ví dụ, giá cà phê giảm sâu, một phiên nhỏ đứng yên, rồi một phiên tăng dài đóng kín vào thân nến giảm đầu.
• Bullish Abandoned Baby: Nến giảm thân lớn, một nến Doji tách khỏi hai bên bằng khoảng trống giá, rồi nến tăng đóng vào thân nến đầu. Phe bán bị bỏ lại ở đáy khi giá nhảy cách ly. Mô hình khá hiếm, vì khoảng trống giá thật sự ít gặp ở thị trường giao dịch gần như liên tục. Ví dụ, giá nhảy xuống thấp hơn hẳn, đi ngang một phiên nhỏ rồi nhảy ngược lên.
• Three White Soldiers: Ba nến tăng thân dài, mỗi nến đóng cửa cao hơn nến trước. Phe mua giữ quyền kiểm soát qua nhiều phiên liền. Sau nhịp giảm, mô hình thường được đọc là đảo chiều tăng, còn giữa xu hướng tăng thì mang nghĩa tiếp diễn. Ví dụ, giá bạc chạm đáy rồi có ba phiên tăng liên tiếp, mỗi phiên đóng cao hơn phiên trước.

2. Các mô hình nến đảo chiều giảm

Xuất hiện sau nhịp tăng, gợi ý lực mua đang yếu đi. Cũng như nhóm tăng, cần được xác nhận thêm.

2.1. Nến đơn: Hanging Man, Shooting Star và Gravestone Doji

Ba nến có thân nhỏ hoặc gần như không có thân, một bóng dài, và chỉ có nghĩa đảo chiều giảm khi nằm sau nhịp tăng. Cũng như nhóm tăng, nến bóng dài này đôi khi được gọi là Pin Bar trong giao dịch price action.

• Nến Hanging Man: Thân nhỏ ở phần trên, bóng dưới dài. Trong phiên có lúc phe bán đẩy giá xuống mạnh dù cuối phiên giá được kéo lại, cho thấy lực mua đang yếu dần. Ví dụ, giá đồng tăng nhiều phiên rồi xuất hiện Hanging Man, nếu nến sau đóng cửa thấp hơn thì tín hiệu mới đáng chú ý hơn.
• Nến sao băng (Shooting Star): Thân nhỏ ở phần dưới, bóng trên dài. Phe mua đẩy giá lên cao nhưng bị kéo xuống, nên mức giá cao bị từ chối. Ví dụ, giá cà phê tăng đến vùng kháng cự rồi xuất hiện Shooting Star, nến sau đóng cửa giảm sẽ củng cố gợi ý đảo chiều.
• Nến bia mộ (Gravestone Doji): Giá mở và đóng cửa gần trùng nhau ở phần dưới, bóng trên dài, gần như không có bóng dưới. Mức giá cao bị từ chối, nhưng cũng cần nến sau xác nhận vì Doji đứng riêng có thể chỉ là nhịp nghỉ. Ví dụ, giá đồng tăng liên tục rồi xuất hiện Gravestone ở vùng kháng cự, nến kế tiếp đóng cửa giảm sẽ củng cố gợi ý đảo chiều.

2.2. Mô hình hai nến: Bearish Engulfing, Dark Cloud Cover, Tweezer Top, Bearish Harami

• Bearish Engulfing: Nến giảm lớn phủ trọn thân nến tăng nhỏ đứng trước. Phe bán xoá sạch phần tăng của phiên trước. Ví dụ, sau chuỗi phiên tăng trên biểu đồ bạc, một nến giảm lớn phủ kín nến tăng gần nhất.
• Dark Cloud Cover: Nến giảm mở cao hơn nến tăng đứng trước rồi đóng cửa quá nửa thân nó nhưng chưa xuống dưới giá mở của nó. Phe bán lấy lại phần lớn đà tăng nhưng chưa trọn, nên kém dứt khoát hơn Engulfing. Nếu đóng xuống dưới giá mở, mô hình trở thành Engulfing. Ví dụ, giá đồng mở cao hơn phiên trước rồi bị bán xuống quá nửa thân nến tăng.
• Tweezer Top: Hai nến liên tiếp có đỉnh gần bằng nhau. Cùng một mức giá cao bị từ chối hai lần, nhưng cũng có thể chỉ là ngẫu nhiên. Ví dụ, hai phiên liền kề trên biểu đồ cà phê cùng chạm một đỉnh rồi quay đầu, nằm ngay vùng kháng cự cũ.
• Bearish Harami: Nến nhỏ nằm trọn trong thân nến tăng dài đứng trước, còn gọi là nến mẹ bồng con. Sau một phiên tăng mạnh, phiên kế tiếp biên độ thu hẹp, cho thấy đà mua đang chững lại. Ví dụ, một nến tăng dài trên biểu đồ bạc được nối tiếp bằng nến nhỏ nằm gọn trong thân của nó.

2.3. Mô hình ba nến: Evening Star, Bearish Abandoned Baby, Three Black Crows

• Evening Star: Nến sao hôm gồm nến tăng dài, nến nhỏ, rồi nến giảm dài đóng sâu vào thân nến đầu. Ba nến cho thấy đà tăng mạnh, rồi do dự, rồi phe bán giành lại quyền kiểm soát. Ví dụ, giá đồng tăng mạnh, một phiên nhỏ đứng yên, rồi một phiên giảm dài đóng kín vào thân nến tăng đầu.
• Bearish Abandoned Baby: Nến tăng thân lớn, một nến Doji tách khỏi hai bên bằng khoảng trống giá, rồi nến giảm đóng vào thân nến đầu. Phe mua bị bỏ lại ở đỉnh khi giá nhảy cách ly. Cũng như bản tăng, mô hình này hiếm gặp. Ví dụ, giá nhảy lên cao hơn hẳn, đi ngang một phiên nhỏ rồi nhảy ngược xuống.
• Three Black Crows: Mô hình nến ba con quạ đen gồm ba nến giảm thân dài, mỗi nến đóng cửa thấp hơn nến trước. Phe bán giữ quyền kiểm soát qua nhiều phiên liền. Sau nhịp tăng, mô hình thường được đọc là đảo chiều giảm, còn giữa xu hướng giảm thì mang nghĩa tiếp diễn. Ví dụ, giá cà phê chạm đỉnh rồi có ba phiên giảm liên tiếp, mỗi phiên đóng thấp hơn phiên trước.

3. Dùng các mô hình nến đảo chiều sao cho đúng cách

3.1. Đặt mô hình trong bối cảnh

Một mô hình nến chỉ đáng chú ý khi nằm đúng bối cảnh. Bạn nên kiểm tra hai điều trước khi đọc tín hiệu.

• Xu hướng trước đó: Mô hình đảo chiều tăng cần có nhịp giảm đứng trước, mô hình đảo chiều giảm cần nhịp tăng.
• Vùng giá: Mô hình có sức nặng hơn khi hình thành ở nơi giá từng bị chặn lại hoặc nâng đỡ. Ví dụ, Hammer ở vùng hỗ trợ trên biểu đồ bạc có ý nghĩa hơn Hammer giữa khoảng giá không có mốc nào.

→ Xem thêm: Kháng cự hỗ trợ là gì? Cách xác định và đầu tư hiệu quả

3.2. Chờ xác nhận trước khi hành động

Các nguồn tham khảo thường khuyến nghị không hành động ngay khi mô hình vừa xuất hiện. Bạn có thể chờ một trong các tín hiệu sau.

• Nến xác nhận: Nến kế tiếp đóng cửa theo hướng của mô hình.
• Khối lượng giao dịch: Khối lượng lớn ở nến tín hiệu thường được xem là làm tín hiệu rõ hơn.
• Công cụ bổ trợ: Ví dụ đường trung bình động MA, RSI hoặc MACD.

Mỗi công cụ đều có độ trễ và có thể cho tín hiệu sai.

3.3. Lập kế hoạch rủi ro trước khi vào lệnh

Mô hình nến thường cho một điểm tham chiếu để đặt mức dừng.

• Tín hiệu tăng: Mức dừng thường nằm dưới đáy của nến tín hiệu.
• Tín hiệu giảm: Mức dừng thường nằm trên đỉnh của nến tín hiệu.
• Tỷ lệ rủi ro và lợi nhuận: Có thể xác định trước, ví dụ rủi ro 1 phần : lợi nhuận 2 phần. Đây chỉ là mục tiêu kế hoạch, không phải kết quả được đảm bảo, vì giá có thể chạm mức dừng trước khi đến mục tiêu.

→ Xem thêm: Lệnh cắt lỗ Stop Loss (SL) là gì? Cách sử dụng hiệu quả

4. Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Mô hình nến đảo chiều khác mô hình nến tiếp diễn thế nào?

Mô hình đảo chiều gợi ý xu hướng hiện tại đang yếu đi và có thể đổi hướng. Mô hình nến tiếp diễn gợi ý nhịp nghỉ ngắn rồi giá có thể đi tiếp theo hướng cũ. Cả hai đều chỉ là gợi ý, cần đọc cùng vùng giá và nến xác nhận.

Câu hỏi 2: Hammer và Hanging Man có cùng hình dạng, phân biệt thế nào?

Hai nến giống nhau về hình dạng, khác nhau ở vị trí. Hammer xuất hiện sau nhịp giảm và gợi ý lực bán cạn dần, còn Hanging Man xuất hiện sau nhịp tăng và gợi ý lực mua yếu dần. Vì vậy bạn cần nhìn xu hướng trước đó rồi mới gọi tên nến.

Câu hỏi 3: Vì sao tôi thấy mô hình đảo chiều mà giá vẫn đi tiếp xu hướng cũ?

Mô hình nến chỉ là tín hiệu tham khảo, không đảm bảo kết quả. Giá có thể đi tiếp nếu mô hình nằm giữa vùng không có mốc giá đáng chú ý, nếu chưa có nến xác nhận, hoặc nếu bạn đang đọc trên khung nhỏ nơi các hình dạng xuất hiện dày và dễ trùng ngẫu nhiên. Vì vậy cần xét thêm bối cảnh và luôn đặt mức dừng.

Câu hỏi 4: Nên đọc mô hình nến đảo chiều trên khung thời gian nào?

Không có khung cố định cho mọi người. Trên khung lớn như ngày hoặc tuần, mỗi cây nến tóm tắt một phiên dài hơn nên thường đáng chú ý hơn. Bạn nên xem khung lớn để biết xu hướng chính, rồi mới đối chiếu mô hình trên khung giao dịch của mình.

Kết luận

Mô hình nến đảo chiều giúp bạn nhận ra sớm khi đà tăng hoặc giảm đang yếu đi, nhưng chỉ nên xem là gợi ý. Điều quan trọng là đọc chúng trong bối cảnh xu hướng và vùng giá, chờ nến xác nhận và xác định mức dừng trước khi vào lệnh. Bảng tra rộng hơn, gồm cả nến đơn và mô hình tiếp diễn, nằm trong bài tổng hợp các mô hình nến Nhật phổ biến. Trước khi áp dụng với vốn thật, bạn có thể luyện cách nhận diện mô hình ngay trên nền tảng AnfinX Lite của Anfin.

Anfin cung cấp miễn phí dữ liệu thị trường nông sản, kim loại và nguyên liệu công nghiệp. Bạn có thể xem danh mục sản phẩm phái sinh hàng hóa, tìm hiểu hợp đồng tương lai Bạc Nano, mở tài khoản giao dịch AnfinX, tải ứng dụng AnfinX để bắt đầu, và xem thông tin liên hệ tại trang chủ Anfin.