Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam là gì? Toàn cảnh thị trường bạn cần biết

Nhiều trader mới khi bắt đầu tìm hiểu về đầu tư hàng hóa phái sinh thường tìm "sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam" và nhận được một mớ kết quả lộn xộn: Khi thì thấy MXV, khi thì thấy Anfin, khi thì Saigon Futures,... không biết đâu là sàn thật, đâu là môi giới. Sự nhầm lẫn này rất phổ biến, kể cả với những người đã có kinh nghiệm ở thị trường chứng khoán hay tiền mã hóa, bởi cấu trúc thị trường hàng hóa phái sinh Việt Nam khác hoàn toàn so với những gì họ đã quen.

Hiểu đúng cấu trúc thị trường ngay từ đầu là nền tảng quan trọng giúp bạn chọn đúng đơn vị để mở tài khoản, tránh bị nhầm lẫn bởi những thông tin sai lệch và tự tin hơn khi tham gia giao dịch. Hãy cùng AnfinX đi qua toàn cảnh thị trường hàng hóa phái sinh Việt Nam trong bài viết này nhé!

1. Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam là gì?

Trước khi đi vào chi tiết, cần làm rõ ba câu hỏi nền tảng mà hầu hết người mới đều vướng phải: "sàn" và "Sở" có khác nhau không, Việt Nam có bao nhiêu sàn, và các sàn quốc tế như COMEX, LME... liên quan gì đến thị trường trong nước.

1.1. Sàn giao dịch hàng hóa và Sở giao dịch hàng hóa

Đây là điểm gây nhầm lẫn đầu tiên: nhiều người nghĩ "sàn" và "Sở" là hai khái niệm khác nhau, thực tế không phải vậy.

"Sàn giao dịch hàng hóa" là cách gọi thông dụng trong cộng đồng trader và nhà đầu tư, nghe quen tai và dễ hiểu hơn. Còn "Sở Giao dịch Hàng hóa" (Commodity Exchange) là tên pháp lý chính thức được quy định trong Luật Thương mại Việt Nam và Nghị định 51/2018/NĐ-CP của Chính phủ. Cả hai đều chỉ về cùng một loại tổ chức, chỉ khác nhau ở cách gọi.

Để dễ hình dung, hãy liên tưởng đến thị trường chứng khoán: Khi chúng ta nói "sàn chứng khoán TP.HCM", thực ra đang nói đến Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), tên thông dụng và tên pháp lý khác nhau nhưng chỉ một thực thể. Thị trường hàng hóa phái sinh cũng hoạt động theo logic tương tự:

• Sàn giao dịch hàng hóa: Tên gọi thông dụng trong cộng đồng trader
• Sở Giao dịch Hàng hóa (Commodity Exchange): Tên pháp lý chính thức theo luật định

Hai tên gọi, một thực thể và tại Việt Nam, thực thể đó chỉ có một duy nhất

→ Xem thêm: Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) là gì? Tìm hiểu chi tiết

1.2. Tại Việt Nam có bao nhiêu sàn giao dịch hàng hóa?

Câu trả lời là chỉ có một, đó là Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), tên tiếng Anh Mercantile Exchange of Vietnam.

Điều này khác hoàn toàn so với thị trường chứng khoán (có cả HOSE lẫn HNX) hay thị trường tiền mã hóa (hàng trăm sàn quốc tế). Thị trường hàng hóa phái sinh Việt Nam vận hành theo mô hình tập trung: chỉ có duy nhất một Sở được Nhà nước cấp phép, tổ chức và giám sát toàn bộ thị trường.

Một số thông tin cơ bản về MXV:

• Tên chính thức: Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (Mercantile Exchange of Vietnam - MXV)
• Cơ quan quản lý: Bộ Công Thương - Giấy phép số 4596/GP-BCT, cấp ngày 01/09/2010
• Liên thông quốc tế: Kết nối chính thức với hơn 8 Sở giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới từ năm 2018 theo Nghị định 51/2018/NĐ-CP
• Quy mô thị trường 2025: Giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 7.500 tỷ đồng/phiên, tăng gần 46% so với năm 2024; kỷ lục phiên ngày 23/12/2025 vượt 17.000 tỷ đồng (nguồn: Báo Nhân Dân)

1.3. Các sàn quốc tế COMEX, NYMEX, LME, ICE... là gì và liên quan gì đến Việt Nam?

Khi tìm hiểu về hàng hóa phái sinh, bạn sẽ bắt gặp nhiều cái tên như COMEX, NYMEX, LME, ICE... Đây không phải các sàn Việt Nam, đây là các Sở giao dịch hàng hóa quốc tế lớn nhất thế giới. MXV đã liên thông chính thức với 6 Sở này từ năm 2018, theo Nghị định 51/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

Nhờ sự liên thông này, nhà đầu tư Việt Nam có thể giao dịch các hợp đồng tương lai hàng hóa quốc tế mà không cần mở tài khoản ở nước ngoài, mọi giao dịch đều được thực hiện hợp pháp qua MXV và các Thành viên Kinh doanh trong nước.

8 sàn quốc tế phổ biến liên thông với MXV:

• ACM (Asia Commodity Market): Nơi niêm yết các mặt hàng kim loại với hợp đồng Nano - bạc, bạch kim, đồng; cho phép giao dịch kim loại với kích thước nhỏ.
• COMEX (Commodity Exchange): Sở giao dịch kim loại quý - bạc, bạch kim, đồng; thuộc tập đoàn CME Group, Mỹ. Một trong những sàn kim loại thanh khoản nhất thế giới
• NYMEX (New York Mercantile Exchange): Chuyên về năng lượng - dầu thô WTI, khí tự nhiên, dầu sưởi; cũng thuộc CME Group. Giá dầu WTI trên toàn thế giới được tham chiếu từ sàn này
• CBOT (Chicago Board of Trade): Chuyên về hàng hóa nông sản - lúa mì, đậu tương, dầu đậu tương, khô đậu tương; cũng thuộc CME Group.
• LME (London Metal Exchange): Sở giao dịch kim loại công nghiệp lớn nhất thế giới - đồng, nhôm, nickel, thiếc, chì, kẽm; đặt tại London, Anh
• ICE (Intercontinental Exchange): Chuyên về nông sản và nguyên liệu - cà phê Robusta, cà phê Arabica, ca cao, đường thô; vận hành tại Anh và Mỹ
• SGX (Singapore Exchange): Sở giao dịch đa hàng hóa tại Singapore - cao su, quặng sắt, dầu cọ
• BMD (Bursa Malaysia): Chuyên về dầu cọ thô (Crude Palm Oil - CPO); Malaysia là một trong những nhà sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới.

2. Anfin, HCT, Saigon Futures, Gia Cát Lợi... có chức năng gì?

Đây chính là nguồn gốc của sự nhầm lẫn phổ biến nhất hiện tại: Nhiều bài viết và diễn đàn đang gọi Anfin, HCT, Saigon Futures... là "sàn giao dịch hàng hóa", điều này không chính xác về mặt định nghĩa pháp lý và cấu trúc thị trường.

2.1. Đây là các Thành viên Kinh doanh (Trading Member) của MXV

AnfinX, HCT, Saigon Futures, Gia Cát Lợi... đều là Thành viên Kinh doanh (Trading Member) của MXV, không phải sàn giao dịch độc lập. Hai vai trò này hoàn toàn khác nhau trong cấu trúc thị trường, dù người ngoài nhìn vào dễ nhầm vì cả hai đều "có liên quan đến giao dịch hàng hóa".

Tiếp tục với thị trường chứng khoán để hình dung rõ hơn: Ở thị trường chứng khoán, HOSE và HNX là các Sở giao dịch - nơi tổ chức thị trường, đặt ra quy tắc, khớp lệnh và thanh toán. Còn SSI, VPS, VCBS, Mirae Asset... là các công ty chứng khoán, trung gian kết nối nhà đầu tư với Sở. Thị trường hàng hóa phái sinh hoạt động theo đúng mô hình này:

• MXV: Sở Giao dịch (tổ chức thị trường, ban hành quy tắc, khớp lệnh, giám sát, kết nối liên thông quốc tế)
• Thành viên Kinh doanh (Trading Member): Đơn vị trung gian được MXV cấp phép, kết nối nhà đầu tư với MXV. Hiện có hơn 32 Thành viên Kinh doanh đang hoạt động trên toàn quốc, trong đó Anfin là Thành viên số 068
• Nhà đầu tư cá nhân: Tham gia giao dịch thông qua tài khoản mở tại Thành viên Kinh doanh — không giao dịch trực tiếp với MXV

2.2. Vai trò môi giới và cầu nối giữa nhà đầu tư với thị trường MXV

Vậy các Thành viên Kinh doanh thực sự làm gì? Về bản chất, họ đóng vai trò môi giới, cầu nối giữa nhà đầu tư cá nhân và MXV. Cụ thể, một Thành viên Kinh doanh đảm nhận ba nhóm chức năng chính:

• Mở tài khoản và xác minh danh tính: Thực hiện eKYC, ký hợp đồng điện tử, thiết lập tài khoản giao dịch cho nhà đầu tư theo đúng quy định pháp luật
• Tiếp nhận và thực hiện lệnh: Nhận lệnh mua/bán từ nhà đầu tư, chuyển về hệ thống MXV để khớp lệnh và thanh toán bù trừ
• Cung cấp nền tảng và hỗ trợ: Cung cấp ứng dụng/phần mềm giao dịch, dữ liệu giá thị trường, hỗ trợ kỹ thuật và kiến thức đầu tư cho nhà đầu tư

Một điểm quan trọng cần lưu ý: MXV không có hệ thống quản lý tài khoản trực tiếp với nhà đầu tư cá nhân. Đây là lý do bắt buộc bạn phải thông qua một Thành viên Kinh doanh để tham gia thị trường - giống như HOSE không bán cổ phiếu trực tiếp cho dân, mà bạn phải mở tài khoản tại công ty chứng khoán.

2.3. Tính pháp lý được MXV cấp phép và giám sát, hoàn toàn uy tín

Một câu hỏi mà nhiều nhà đầu tư mới đặt ra: "Giao tiền cho Anfin hay Saigon Futures thì có an toàn không? Họ có được kiểm soát không?" Câu trả lời là có và sự kiểm soát này hoạt động theo cơ chế 2 lớp:

• Lớp 1 - MXV cấp phép: Mỗi Thành viên Kinh doanh phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt về tài chính (vốn điều lệ tối thiểu), nhân sự (có chuyên viên được chứng nhận) và hạ tầng kỹ thuật trước khi được MXV cấp phép hoạt động
• Lớp 2 - Bộ Công Thương quản lý: Bộ Công Thương giám sát toàn bộ hệ thống, từ MXV cho đến các Thành viên Kinh doanh theo khuôn khổ Nghị định 51/2018/NĐ-CP

Đây chính là lớp bảo vệ pháp lý quan trọng cho nhà đầu tư, chỉ những đơn vị đã được cấp phép và đang trong danh sách Thành viên chính thức của MXV mới được phép nhận tiền và thực hiện lệnh giao dịch cho khách hàng. Bạn có thể kiểm tra danh sách thành viên công khai tại mxv.com.vn để xác nhận bất kỳ đơn vị nào trước khi mở tài khoản.

3. Cách tham gia sàn giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam

Sau khi đã hiểu rõ cấu trúc thị trường, bước tiếp theo khá đơn giản: nhà đầu tư cá nhân không cần làm việc trực tiếp với MXV, chỉ cần chọn một Thành viên Kinh doanh phù hợp và mở tài khoản là có thể bắt đầu.

3.1. Tại sao phải thông qua Thành viên Kinh doanh?

MXV là Sở tổ chức thị trường, nhiệm vụ của MXV là vận hành hệ thống khớp lệnh, thanh toán bù trừ và giám sát toàn thị trường. MXV không tương tác trực tiếp với nhà đầu tư cá nhân, không nhận lệnh giao dịch từ cá nhân, không cung cấp ứng dụng giao dịch cho người dùng cuối.

Đây là lý do tại sao Thành viên Kinh doanh là điểm vào duy nhất hợp pháp để tham gia thị trường. Khi chọn đúng Thành viên Kinh doanh phù hợp, bạn sẽ được hưởng:

• Hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn: Đội ngũ hỗ trợ chuyên biệt, giải đáp thắc mắc về nền tảng giao dịch và thị trường
• Nền tảng giao dịch phù hợp: Từ ứng dụng mobile đơn giản cho người mới đến phần mềm chuyên nghiệp cho trader kinh nghiệm
• Chi phí và phí giao dịch rõ ràng: Phí môi giới minh bạch, có thể so sánh giữa các Thành viên Kinh doanh
• Nội dung giáo dục thị trường: Nhiều Thành viên cung cấp tài liệu học, webinar và phân tích thị trường miễn phí

3.2. Mở tài khoản giao dịch: CQG và AnfinX

Tùy vào loại hợp đồng và mức độ kinh nghiệm, nhà đầu tư có thể giao dịch qua hai nền tảng chính:

• CQG - nền tảng quốc tế: Phần mềm giao dịch chuyên nghiệp dành cho hợp đồng Standard, Mini và Micro. Phù hợp với trader có kinh nghiệm, quen với giao diện phần mềm desktop/web.
• AnfinX - ứng dụng mobile dành cho người Việt: Giao diện tiếng Việt, tích hợp hợp đồng Nano quy mô nhỏ, phù hợp với nhà đầu tư mới hoặc muốn bắt đầu với vốn khiêm tốn hơn

Quy trình mở tài khoản giao dịch gồm 3 bước cơ bản:

• Bước 1 - Chọn Thành viên Kinh doanh: Kiểm tra danh sách thành viên chính thức tại mxv.com.vn, so sánh phí giao dịch, nền tảng và chất lượng hỗ trợ
• Bước 2 - eKYC và ký hợp đồng điện tử: Xác minh danh tính qua CCCD/CMND, hoàn tất hợp đồng mở tài khoản theo quy định pháp luật. Xem hướng dẫn chi tiết tại mở tài khoản giao dịch hàng hóa trên AnfinX
• Bước 3 - Nạp ký quỹ và bắt đầu giao dịch: Nạp tiền ký quỹ (Margin) vào tài khoản và đặt lệnh mua/bán qua nền tảng của Thành viên Kinh doanh

3.3. AnfinX - điểm khởi đầu phù hợp cho nhà đầu tư mới

Anfin là Thành viên Kinh doanh chính thức số 068 của MXV, cung cấp ứng dụng giao dịch hàng hóa phái sinh đầu tiên được thiết kế riêng cho người Việt. Với AnfinX, bạn có thể:

• Giao dịch hợp đồng Nano (Nano Contract): Gồm Bạc Nano, Bạch Kim Nano và Đồng Nano - quy mô hợp đồng nhỏ hơn Standard/Mini, phù hợp với người bắt đầu vốn chưa lớn
• Thực hành với tài khoản Demo miễn phí: Giao dịch với dữ liệu thị trường thực tế, không rủi ro vốn thật - cách tốt nhất để làm quen trước khi vào lệnh thật
• Theo dõi giá realtime miễn phí: Dữ liệu giá cập nhật liên tục trên bảng giá thị trường hàng hóa phái sinh - nông sản, kim loại, nguyên liệu công nghiệp
• Phí giao dịch cạnh tranh: Chi tiết tại bảng phí giao dịch hàng hóa phái sinh của AnfinX

→ Xem thêm: Cách mở và đăng ký tài khoản giao dịch phái sinh hàng hóa AnfinX

4. Câu hỏi thường gặp về sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam

Dưới đây là những câu hỏi Anfin thường xuyên nhận được từ nhà đầu tư mới khi tìm hiểu về thị trường hàng hóa phái sinh Việt Nam.

Câu hỏi 1: "Sàn giao dịch hàng hóa" và "Sở giao dịch hàng hóa" khác nhau không?

Không khác nhau về bản chất, đây là hai cách gọi của cùng một loại tổ chức. "Sàn" là tên thông dụng trong cộng đồng trader, còn "Sở" là tên pháp lý chính thức theo Luật Thương mại và Nghị định 51/2018/NĐ-CP. Tại Việt Nam, cả hai đều chỉ MXV (Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam) - đơn vị duy nhất được Bộ Công Thương cấp phép.

Câu hỏi 2: Tại Việt Nam có bao nhiêu sàn giao dịch hàng hóa?

Chỉ có 1 - MXV (Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam). Đây là điểm khác biệt lớn so với thị trường chứng khoán (HOSE + HNX) hay tiền mã hóa (nhiều sàn quốc tế). Mọi giao dịch hàng hóa phái sinh hợp pháp tại Việt Nam đều được tổ chức và giám sát bởi MXV. Các công ty như Anfin, Saigon Futures, HCT... là Thành viên Kinh doanh của MXV, không phải sàn giao dịch độc lập.

Câu hỏi 3: AnfinX có phải là sàn giao dịch hàng hóa không?

Không. AnfinX là ứng dụng được phát triển bởi đội ngũ Anfin - Thành viên Kinh doanh chính thức số 068 của MXV, không phải sàn giao dịch. Vai trò của AnfinX là kết nối nhà đầu tư cá nhân với MXV: Mở tài khoản, tiếp nhận lệnh giao dịch và cung cấp nền tảng giao dịch. Sàn giao dịch (MXV) mới là nơi các lệnh được khớp và thanh toán bù trừ.

Câu hỏi 4: Giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam có hợp pháp không?

Có. Giao dịch hàng hóa phái sinh được quy định rõ ràng trong Luật Thương mại Việt Nam và Nghị định 51/2018/NĐ-CP của Chính phủ. MXV là đơn vị được Bộ Công Thương cấp phép và quản lý, đảm bảo mọi giao dịch diễn ra minh bạch theo đúng quy định pháp luật. Nhà đầu tư tham gia qua Thành viên Kinh doanh được cấp phép (như Anfin) hoàn toàn hợp pháp và được bảo vệ trong khuôn khổ pháp lý.

Câu hỏi 5: MXV liên thông với những sàn quốc tế nào?

MXV liên thông chính thức với hơn 8 sàn quốc tế theo Nghị định 51/2018/NĐ-CP: ACM (kim loại Nano - Châu Á), COMEX (kim loại quý - Mỹ), NYMEX (năng lượng - Mỹ), CBOT (Nông sản - Mỹ), LME (kim loại công nghiệp - Anh), ICE (nông sản - Anh/Mỹ), SGX (Singapore),... Nhờ liên thông này, nhà đầu tư Việt Nam có thể giao dịch hàng hóa quốc tế hợp pháp mà không cần mở tài khoản ở nước ngoài.

Lời kết

Tóm lại, có ba điểm cốt lõi cần ghi nhớ khi tìm hiểu về sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam:

• "Sàn" và "Sở" giao dịch hàng hóa là một - đều chỉ MXV, không phải hai thực thể riêng biệt
• Tại Việt Nam chỉ có duy nhất 1 Sở/sàn là MXV, liên thông với hơn 5 sàn quốc tế lớn
• AnfinX, Saigon Futures, HCT, Gia Cát Lợi... là Thành viên Kinh doanh của MXV - đơn vị môi giới được cấp phép, không phải sàn giao dịch độc lập.

Hiểu đúng cấu trúc này giúp bạn chọn đúng đơn vị để mở tài khoản và tự tin bước vào thị trường. Nếu bạn đang tìm điểm khởi đầu, hãy thử tài khoản Demo miễn phí để làm quen với thị trường trước khi giao dịch thật. Nhấn vào tải ứng dụng AnfinX và mở tài khoản giao dịch ngay hôm nay. AnfinX - ứng dụng đầu tư và giao dịch hàng hóa phái sinh đầu tiên tại Việt Nam dành cho người Việt.