MXV-Index giảm 0,6%: Dầu thô đảo chiều khi lo ngại Mỹ-Iran hạ nhiệt

Phiên giao dịch ngày 21/05/2026, thị trường hàng hóa phái sinh toàn cầu tiếp tục diễn biến giằng co với xu hướng phân hóa (market divergence) rõ nét giữa các nhóm mặt hàng, khi chỉ số MXV-Index kết phiên giảm 0,6% xuống còn 2.906 điểm. Đáng chú ý, áp lực bán xuất hiện chủ yếu tại nhóm năng lượng khi Giá Dầu Brent lao dốc hơn 2,3% sau khi lo ngại về gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz dịu bớt; thị trường nông sản đồng thời chứng kiến giá lúa mì trên sàn CBOT mất gần 2% giá trị trong bối cảnh triển vọng nguồn cung Mỹ tiếp tục được cải thiện. Bài viết này sẽ phân tích những lực tác động chính khiến hai nhóm mặt hàng trên chịu áp lực đồng thời, cũng như tác động tức thì lên mặt bằng giá xăng dầu trong nước.

1. Bức tranh thị trường hàng hóa ngày 21/5: MXV-Index giằng co vùng 2.900 điểm

Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), chỉ số MXV-Index khép lại phiên 21/05/2026 ở mức 2.906 điểm, giảm 0,6% so với phiên trước. Mức điều chỉnh này không quá lớn về biên độ, song phản ánh một phiên giao dịch với sự phân hóa (market divergence) khá rõ nét giữa các nhóm ngành.

1.1. Phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành

Trong khi nhóm năng lượng chứng kiến áp lực bán mạnh, thị trường kim loại và một số mặt hàng nông sản khác duy trì trạng thái tương đối ổn định. Sự phân hóa này không diễn ra ngẫu nhiên mà xuất phát từ hai luồng thông tin trái chiều tác động riêng biệt lên từng nhóm tài sản trong cùng một phiên giao dịch. Đây là phiên thứ hai liên tiếp thị trường hàng hóa toàn cầu vận hành trong trạng thái giằng co khi các trader (nhà giao dịch) đang nỗ lực cân bằng giữa tín hiệu địa chính trị từ Trung Đông với dữ liệu cơ bản vụ mùa từ Bắc Mỹ.

1.2. Áp lực từ đồng USD và tâm lý thị trường

Bên cạnh những yếu tố riêng của từng nhóm hàng, một lực cản chung đáng chú ý trong phiên là đà tăng của đồng USD. Chỉ số Dollar Index tăng gần 0,2% và tiếp tục duy trì trên ngưỡng 99 điểm kể từ đầu tuần. Đồng bạc xanh mạnh lên khiến các mặt hàng định giá bằng USD trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư quốc tế, qua đó gây sức ép lên nhu cầu mua vào trên thị trường hàng hóa.

Tâm lý thị trường trong phiên phần lớn nghiêng về phòng thủ khi nhà đầu tư lựa chọn chốt lời (take-profit) sau nhịp tăng trước đó, đặc biệt rõ ràng hơn ở mảng năng lượng. Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng điển hình khi thị trường chưa tìm được chất xúc tác mới đủ mạnh để duy trì đà tăng.

2. Dầu thô đảo chiều: Tín hiệu đàm phán Mỹ-Iran làm dịu lo ngại nguồn cung

Năng lượng là nhóm tài sản có biến động lớn nhất và kịch tính nhất trong phiên 21/05/2026, khi giá dầu liên tục dao động mạnh theo từng luồng thông tin từ tiến trình đàm phán Mỹ-Iran.

2.1. Từ bùng phát lo ngại đến hạ nhiệt căng thẳng địa chính trị

Ngay đầu phiên, Giá Dầu Brent bật tăng gần 4% sau khi xuất hiện thông tin Iran có lập trường cứng rắn hơn trong các vấn đề liên quan tới chương trình hạt nhân. Diễn biến này nhanh chóng làm dấy lên lo ngại tiến trình đàm phán có thể rơi vào bế tắc, thúc đẩy lực mua diện rộng (broad-based buying) quay trở lại thị trường và đẩy giá dầu lên cao trong vài giờ đầu giao dịch.

Tuy nhiên, đà tăng nhanh chóng thu hẹp khi thị trường xuất hiện các tín hiệu tích cực hơn về triển vọng đàm phán giữa hai bên. Kỳ vọng căng thẳng hạ nhiệt cùng khả năng hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sớm được nối lại đã phần nào làm dịu bớt lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông - một trong những eo biển chiến lược quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu vận chuyển qua mỗi ngày.

Khép phiên, Giá Dầu Brent giảm hơn 2,3%, trong khi Giá Dầu WTI cũng đánh mất gần 2% giá trị, rơi xuống mức thấp nhất trong gần hai tuần trở lại đây.

2.2. Đồng USD tăng thêm áp lực kép lên nhóm năng lượng

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, đà tăng của đồng USD tạo thêm áp lực kép lên thị trường dầu thô trong phiên. Khi Dollar Index duy trì trên 99 điểm, chi phí quy đổi để mua dầu tính bằng các đồng tiền khác tăng lên, qua đó kìm hãm nhu cầu nhập khẩu từ các quốc gia ngoài vùng đô-la. Đây là cơ chế tái định giá (re-pricing) quen thuộc mà trader hàng hóa cần theo dõi sát trong môi trường đồng USD có xu hướng tăng.

3. Tác động tới giá xăng dầu trong nước

Mặc dù giá dầu quốc tế điều chỉnh trong phiên vừa qua, mặt bằng giá vẫn duy trì ở mức cao so với đầu năm sau nhịp tăng mạnh trước đó và điều này tiếp tục tạo áp lực lên thị trường năng lượng trong nước.

3.1. Kỳ điều hành 21/5 - Xăng và diesel đồng loạt tăng mạnh

Trong kỳ điều hành giá xăng dầu ngày 21/05/2026, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã điều chỉnh tăng giá bán lẻ đối với cả 4 mặt hàng xăng dầu. Cụ thể:

• Dầu diesel: tăng hơn 1.500 đồng/lít, tương ứng 5,64%, tiến sát ngưỡng 29.000 đồng/lít
• Xăng RON95: tăng gần 1.500 đồng/lít, tương đương hơn 6,1%, vượt mốc 25.000 đồng/lít

Mức tăng mạnh này phản ánh độ trễ điều chỉnh giá trong nước so với giá dầu quốc tế - một đặc điểm cố hữu của cơ chế điều hành xăng dầu theo chu kỳ tại Việt Nam. Trader và nhà đầu tư quan tâm đến mảng năng lượng cần lưu ý rằng vị thế trên hợp đồng dầu thô phái sinh vẫn có thể phát sinh biến động ngắn hạn ngay cả khi giá trong nước chưa kịp phản ánh đủ.

4. Lúa mì mất đà: Áp lực nguồn cung từ vụ mùa Mỹ và cạnh tranh từ ngô

Trên thị trường nông sản, lúa mì là mặt hàng chịu áp lực lớn nhất trong phiên khi giá quay đầu giảm trở lại sau một thời gian ngắn phục hồi. Theo MXV, giá lúa mì trên sàn CBOT kỳ hạn tháng 7 mất gần 2% xuống còn 238 USD/tấn, trong khi giá lúa mì Kansas giao cùng kỳ hạn cũng giảm gần 1,7% xuống mức 252,4 USD/tấn.

4.1. Mùa vụ thuận lợi và triển vọng mưa tại Nam Đồng bằng Mỹ

Áp lực lớn nhất lên thị trường hiện đến từ triển vọng vụ mùa cải thiện tại Mỹ. Kết quả khảo sát thực địa mới nhất của Hiệp hội Lúa mì Illinois cho thấy năng suất trung bình có thể đạt khoảng 6,91 tấn/ha - cao hơn đáng kể so với các dự báo trước đó. Đây là tín hiệu cho thấy nguồn cung lúa mì vụ đông của Mỹ đang trong xu hướng phục hồi tốt hơn so với lo ngại trước kia về thiệt hại do hạn hán và sương giá.

Đồng thời, các đợt mưa dự kiến xuất hiện tại khu vực Nam Đồng bằng trong tuần tới được kỳ vọng sẽ cải thiện thêm độ ẩm đất cho lúa mì vụ đông, qua đó củng cố triển vọng mùa vụ tích cực và gia tăng áp lực lên giá.

4.2. Cạnh tranh từ ngô và lực cầu xuất khẩu yếu

Câu chuyện không dừng ở đó. Lúa mì còn đang đối mặt với sức ép cạnh tranh gay gắt từ ngô trong bài toán phối trộn thức ăn chăn nuôi (feed mix). Cụ thể, chênh lệch giá giữa lúa mì Chicago và Giá ngô CBOT kỳ hạn tháng 7 hiện duy trì ở mức cao gần 68 USD/tấn - khoảng cách này khiến nhiều nhà máy chăn nuôi ưu tiên sử dụng ngô để tối ưu chi phí sản xuất thay vì lúa mì.

Về phía cầu xuất khẩu, báo cáo mới nhất từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy doanh số bán lúa mì niên vụ mới chỉ đạt 130.500 tấn - một con số khiêm tốn, phản ánh lực cầu tương lai còn khá yếu. So với ngô và đậu tương, lúa mì hiện không nằm trong nhóm mặt hàng được kỳ vọng hưởng lợi lớn từ các cam kết nhập khẩu nông sản của Trung Quốc trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung gần đây.

→ Xem thêm: Quản lý rủi ro trong giao dịch hàng hóa phái sinh

5. Triển vọng ngắn hạn: Thị trường vẫn trong vùng giằng co

5.1. Dầu thô: Địa chính trị vẫn là yếu tố quyết định

Nhìn chung, diễn biến dầu thô trong ngắn hạn sẽ tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào tiến triển của các cuộc đàm phán Mỹ-Iran. Thị trường lịch sử cho thấy giá dầu thường biến động rất nhạy cảm với từng thông tin liên quan đến Trung Đông và trong bối cảnh đàm phán chưa đạt đột phá thực chất, dòng tiền đầu cơ (speculative flow) có thể tiếp tục tạo ra các nhịp dao động hai chiều đáng kể.

Ở mức hỗ trợ (support) kỹ thuật, vùng giá thấp nhất gần 2 tuần mà WTI vừa chạm sẽ là khu vực đáng chú ý trong các phiên tới. Một cuộc đàm phán Mỹ-Iran thất bại có thể nhanh chóng đẩy giá trở lại xu hướng tăng trước đó. Trader nên theo dõi sát khối lượng giao dịch để đánh giá độ bền của các nhịp biến động.

5.2. Lúa mì và nông sản: Nguồn cung tiếp tục chi phối tâm lý

Đối với lúa mì, áp lực trong ngắn hạn thường không bền nếu số liệu vụ mùa tiếp tục được xác nhận tích cực. Câu hỏi mà nhà đầu tư cần theo dõi là liệu lực cầu có đủ để hấp thụ nguồn cung gia tăng hay không. Trong trường hợp xuất khẩu tiếp tục yếu như số liệu USDA vừa ghi nhận, thị trường lúa mì được dự báo sẽ tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn.

Lời kết

Phiên 21/05/2026 một lần nữa cho thấy tính phân hóa đang là đặc trưng nổi bật của thị trường hàng hóa toàn cầu khi các yếu tố địa chính trị và cơ bản vụ mùa tác động theo những chiều hướng khác nhau. Trong bối cảnh đó, MXV-Index giữ được trạng thái giằng co quanh vùng 2.900 điểm - phản ánh sự cân bằng tương đối giữa lực mua và lực bán trên diện rộng.

Với dầu thô, khối lượng giao dịch và diễn biến đàm phán Mỹ-Iran sẽ là những chỉ báo quan trọng cần theo dõi trong các phiên tới. Với lúa mì, ngoài dữ liệu vụ mùa từ Mỹ, tốc độ nhập khẩu của các thị trường lớn sẽ là thước đo cho thấy liệu đà giảm có tiếp tục duy trì hay không.

Thị trường hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro cao và không phù hợp với tất cả mọi người. Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ năng lực tài chính và khả năng chịu đựng rủi ro trước khi tham gia giao dịch. Để cập nhật diễn biến thị trường theo thời gian thực và bắt đầu hành trình đầu tư hàng hóa phái sinh, hãy tải ứng dụng AnfinX - ứng dụng giao dịch hàng hóa phái sinh đầu tiên tại Việt Nam dành riêng cho người Việt.