Mô hình nến tăng là gì? 13 nến tăng phổ biến

Mô hình nến tăng là nến hoặc cụm nến cho thấy phe mua đang giành lại hoặc giữ được ưu thế trên biểu đồ giá. Chúng thường đóng hai vai trò, báo hiệu giá có thể đổi chiều lên sau nhịp giảm, hoặc cho thấy đà tăng đang được duy trì. Đây chỉ là gợi ý, chưa phải đảm bảo. Khi đọc biểu đồ bạc, đồng hay cà phê, bạn sẽ gặp cả hai nhóm này. Bài viết gom 13 nến tăng phổ biến theo ba nhóm là báo hiệu đảo chiều (10 nến), thể hiện đà mua và tiếp diễn, mỗi nến có cách nhận biết, lý do và một ví dụ giả định ngắn. Cùng Anfin đi qua từng nhóm ngay sau đây.

Tóm tắt nhanh

• Mô hình nến tăng là nến hoặc cụm nến gợi ý phe mua đang giành lại hoặc giữ ưu thế, cần xét vị trí xuất hiện và nến xác nhận.
• Nhóm báo hiệu đảo chiều tăng (Hammer, Inverted Hammer, Dragonfly Doji, Bullish Engulfing, Piercing Line, Tweezer Bottom, Bullish Harami, Morning Star, Bullish Abandoned Baby, Three White Soldiers) xuất hiện sau nhịp giảm.
• Nhóm nến thể hiện đà mua (Bullish Marubozu) cho thấy phe mua kiểm soát mạnh trong phiên, còn Three White Soldiers giữa xu hướng tăng cho thấy đà mua kéo dài nhiều phiên.
• Nhóm tăng tiếp diễn (Rising Three Methods, Upside Tasuki Gap) gợi ý nhịp nghỉ ngắn rồi xu hướng tăng có thể quay lại.
• Mỗi mô hình chỉ là tín hiệu tham khảo, cần xét vùng giá, chờ nến xác nhận và đặt mức dừng trước khi vào lệnh.

→ Xem thêm: Mô hình nến là gì? Cấu trúc, phân loại mô hình nến cơ bản

1. Các nến tăng báo hiệu đảo chiều sau nhịp giảm

Nhóm này nằm ở cuối một nhịp giảm và cho thấy lực bán có thể đang cạn dần. Nếu đã quen cách đọc biểu đồ nến với thân nến và bóng nến, bạn sẽ nhận ra chúng khá dễ. Tuy vậy, đây mới chỉ là khả năng đổi chiều, không phải điều chắc chắn. Các ví dụ dưới đây chỉ là tình huống giả định để minh hoạ trên biểu đồ của các sản phẩm phái sinh hàng hóa, không phải dữ liệu thị trường thật. 

→ Xem thêm: Tổng hợp các mô hình nến Nhật phổ biến

1.1. Nhóm một nến: Hammer, Inverted Hammer và Dragonfly Doji

Ba nến này có chung đặc điểm là thân bé hoặc gần như không thân, đi cùng một chiếc bóng dài. Chúng chỉ mang ý nghĩa đảo chiều tăng khi nằm ở cuối nhịp giảm. Giới giao dịch price action đôi khi gọi chung các nến bóng dài này là Pin Bar. Đó chỉ là một tên gọi khác, không phải mô hình tách biệt.

• Nến Hammer: Phần thân bé xíu nằm sát đỉnh phiên, còn bóng phía dưới dài gấp nhiều lần thân, trông như chiếc búa. Phe bán từng kéo giá xuống sâu nhưng không giữ nổi, giá bị đẩy ngược lên gần mức mở, cho thấy vùng giá thấp bị từ chối. Ví dụ: sau nhiều phiên giảm liên tiếp của bạc, một Hammer hiện ra gần vùng hỗ trợ. Nến kế tiếp đóng trên thân Hammer thì gợi ý mới thêm trọng lượng.
• Inverted Hammer: Thân nhỏ ở đáy phiên kèm bóng trên dài, giống chiếc búa bị lật ngược. Phe mua đã thử kéo giá lên nhưng chưa giữ được, nên nến này mới cho thấy bên mua bắt đầu xuất hiện, chưa thể nói họ đã thắng thế. Ví dụ: giá đồng trượt dài rồi in ra một Inverted Hammer. Phải đợi nến sau đóng cao hơn thì mới đáng để ý.
• Nến chuồn chuồn (Dragonfly Doji): Giá mở và đóng gần như cùng một chỗ ở phần trên của phiên, bóng dưới dài, bóng trên gần như không có. Giá thấp bị đẩy lùi, song một cây Doji đứng một mình mới chỉ thể hiện sự giằng co, vì vậy cần nến sau xác nhận. Ví dụ: cà phê rơi mạnh đến vùng hỗ trợ rồi xuất hiện Dragonfly. Phiên sau tăng thì gợi ý mới rõ hơn.

1.2. Nhóm hai nến: Bullish Engulfing, Piercing Line, Tweezer Bottom, Bullish Harami

• Bullish Engulfing: Một nến tăng thân lớn trùm kín thân nến giảm ngay trước đó, thuộc họ nến Engulfing. Phe mua xoá sạch phần giảm của phiên trước, nên thế chủ động có thể đang chuyển sang họ. Ví dụ: trên biểu đồ bạc sau một chuỗi giảm, nến tăng cuối cùng to hơn hẳn và nuốt gọn cây nến giảm sát bên.
• Piercing Line: Nến tăng mở thấp hơn nến giảm trước, rồi leo qua điểm giữa thân nến giảm mà chưa chạm giá mở của nó. Phe mua gỡ lại được hơn nửa quãng giảm, nên tín hiệu đến sớm so với Engulfing, đổi lại thiếu dứt khoát. Ví dụ: đồng mở cửa thấp hơn phiên trước rồi hồi lên, đóng cửa vượt quá nửa thân nến giảm.
• Tweezer Bottom: Hai nến đứng cạnh nhau cùng dừng ở một đáy gần như bằng nhau. Vùng giá thấp đó bị đẩy lùi hai lần liền, song việc hai đáy trùng nhau đôi khi chỉ là ngẫu nhiên, nên mô hình chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Ví dụ: trên biểu đồ cà phê, hai phiên kề nhau cùng chạm một đáy rồi bật lên ngay vùng hỗ trợ cũ.
• Bullish Harami: Sau một nến giảm dài, nến kế tiếp nhỏ và nằm gọn trong thân của nó, tạo thành nến Harami tăng. Biên độ thu hẹp cho thấy đà bán đang chững lại. Ví dụ: một nến giảm dài của bạc được theo sau bởi nến nhỏ nằm lọt trong thân nến đó.

1.3. Nhóm ba nến: Morning Star, Bullish Abandoned Baby, Three White Soldiers

• Morning Star: Mô hình sao mai gồm nến giảm dài, một nến nhỏ thể hiện sự do dự, rồi nến tăng dài kéo giá đóng sâu vào thân nến thứ nhất. Thị trường đi từ đà giảm sang lưỡng lự, sau đó phe mua giành lại thế chủ động. Ví dụ: giá cà phê giảm mạnh, một phiên biên độ hẹp xen giữa, sau đó phiên tăng dài đóng cửa trong thân nến giảm đầu tiên.
• Bullish Abandoned Baby: Nến giảm thân lớn, tiếp theo là một Doji bị cách ly khỏi hai nến bên cạnh bởi khoảng trống giá, và nến tăng cuối đóng cửa vào thân nến đầu. Giá nhảy cách ly khiến phe bán bị bỏ lại phía sau ở đáy. Mô hình hiếm gặp, vì thị trường giao dịch gần như liên tục nên khoảng trống giá thật sự không nhiều. Ví dụ: giá mở thấp hơn hẳn phiên trước, đứng yên với biên độ rất nhỏ rồi mở cao vọt lên.
• Three White Soldiers: Cụm này là ba cây nến tăng thân dài đứng liền nhau, mức đóng cửa sau luôn cao hơn mức đóng cửa trước. Lực mua kéo dài qua nhiều phiên chứ không phải một cú bứt phá đơn lẻ. Xuất hiện ngay sau nhịp giảm, nó hay được hiểu là đảo chiều tăng. Nằm giữa một xu hướng tăng đang chạy, nó lại hàm ý đà tăng được tiếp nối. Ví dụ: bạc vừa chạm đáy rồi tăng ba phiên liền, phiên nào cũng đóng cao hơn phiên trước, quanh vùng từng là hỗ trợ.

→ Xem thêm: Mô hình nến đảo chiều là gì? 20 mô hình phổ biến

2. Các nến tăng thể hiện đà mua

Khác với nhóm trên, các nến thể hiện đà mua không chủ yếu báo hiệu đảo chiều mà cho thấy phe mua đang kiểm soát mạnh.

Tiêu biểu là Bullish Marubozu, nến tăng thân dài, gần như không có bóng ở hai đầu, mở gần đáy và đóng gần đỉnh của phiên. Nến này có 2 dạng, dạng đầy đủ không bóng cả hai đầu và dạng chỉ có bóng ở một trong hai đầu. Ý nghĩa của nó vẫn phụ thuộc vào vị trí xuất hiện.

Ngoài ra, Three White Soldiers cũng thể hiện đà mua khi xuất hiện giữa xu hướng tăng.

• Ý nghĩa: Phe mua giữ quyền kiểm soát gần như suốt phiên, bên bán hầu như không đẩy được giá xuống.
• Cách đọc: Ở đầu một nhịp tăng, nến này thường được coi là đà mạnh. Sau nhịp tăng kéo dài hoặc sát vùng kháng cự, nó có thể là dấu hiệu kiệt sức, nên cần xem nến kế tiếp.
• Ví dụ: Giá cà phê đi ngang rồi xuất hiện một nến tăng thân dài gần như không bóng. Nếu các phiên sau giữ trên thân nến này thì đà mua có vẻ còn bền, còn nếu giá nhanh chóng quay xuống, tín hiệu cần được đánh giá lại.

3. Các mô hình nến tăng tiếp diễn xu hướng

Các mô hình nến tiếp diễn gợi ý nhịp nghỉ ngắn trong xu hướng tăng, sau đó giá có thể đi tiếp theo hướng cũ. Chúng không đảm bảo kết quả.

3.1. Rising Three Methods

Mô hình năm nến gồm một nến tăng dài, từ hai đến năm nến nhỏ nằm trong biên độ nến đầu, rồi nến tăng dài đóng cửa vượt nến đầu.

• Ý nghĩa: Phe bán chỉ kéo giá lùi nhẹ trong biên độ nến đầu, rồi phe mua quay lại chiếm ưu thế.
• Lưu ý: Dạng chuẩn với đúng ba nến nhỏ khá hiếm. Mô hình mất hiệu lực khi giá đóng cửa xuyên ra khỏi biên độ nến đầu.
• Ví dụ: Giá đồng có một nến tăng dài, vài phiên nhỏ nhích xuống nhưng không thủng thân nến đó, rồi một nến tăng dài đóng vượt đỉnh nến đầu.

3.2. Upside Tasuki Gap

Mô hình ba nến, hai nến tăng đầu có khoảng trống giá tăng giữa chúng, nến giảm thứ ba mở trong thân nến thứ hai và đóng cửa trong khoảng trống mà không lấp hết.

• Ý nghĩa: Phe bán thử kéo giá lùi về khoảng trống nhưng không lấp được, cho thấy phe mua vẫn giữ ưu thế.
• Lưu ý: Mô hình cần khoảng trống giá thật sự, nên hiếm gặp, nhất là ở thị trường giao dịch gần như liên tục. Nếu khoảng trống bị lấp hoàn toàn, mô hình mất hiệu lực.
• Ví dụ: Giá cà phê nhảy lên với khoảng trống giữa hai nến tăng, nến giảm kế tiếp hồi về nhưng đóng cửa vẫn nằm trong khoảng trống.

4. Dùng các mô hình nến tăng sao cho đúng cách

4.1. Xét xu hướng trước đó và vùng giá

Một mô hình nến tăng chỉ đáng chú ý khi nằm đúng bối cảnh.

• Xu hướng trước đó: Nến báo hiệu đảo chiều cần có nhịp giảm đứng trước, còn nến tiếp diễn cần xu hướng tăng đang có.
• Vùng giá: Mô hình có sức nặng hơn khi hình thành ở nơi giá từng được nâng đỡ. Ví dụ, Hammer ở vùng hỗ trợ trên biểu đồ hợp đồng tương lai Bạc Nano đáng chú ý hơn Hammer giữa khoảng giá không có mốc nào.

→ Xem thêm: Kháng cự hỗ trợ là gì? Cách xác định và đầu tư hiệu quả

4.2. Chờ nến xác nhận và tính trước rủi ro

• Nến xác nhận: Nến kế tiếp đóng cửa theo hướng tăng của mô hình.
• Khối lượng giao dịch: Khối lượng giao dịch lớn ở nến tín hiệu thường được xem là làm tín hiệu rõ hơn, nhưng không phải điều kiện bắt buộc.
• Mức dừng: Với tín hiệu tăng, mức dừng thường nằm dưới đáy của nến hoặc cụm nến tín hiệu.
• Tỷ lệ rủi ro và lợi nhuận: Có thể xác định trước, ví dụ rủi ro 1 phần : lợi nhuận 2 phần. Đây chỉ là mục tiêu kế hoạch, không phải kết quả được đảm bảo, vì giá có thể chạm mức dừng trước khi đến mục tiêu.

→ Xem thêm: Cách mở và đăng ký tài khoản giao dịch hàng hóa AnfinX

5. Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Mô hình nến tăng khác mô hình nến đảo chiều tăng thế nào?

Mô hình nến đảo chiều tăng chỉ là một phần của mô hình nến tăng, xuất hiện sau nhịp giảm và gợi ý giá có thể đổi chiều. Mô hình nến tăng còn gồm các nến cho thấy đà mua mạnh và các mô hình tăng tiếp diễn trong xu hướng tăng đang có.

Câu hỏi 2: Bullish Marubozu có phải tín hiệu mua không?

Không hẳn. Marubozu tăng cho thấy phe mua kiểm soát trong phiên đó, nhưng ý nghĩa còn tùy vị trí. Ở đầu một nhịp tăng nó có thể là đà mạnh, còn sau một nhịp tăng dài hoặc sát kháng cự, nó có thể là dấu hiệu kiệt sức. Vì vậy cần nến kế tiếp và vùng giá để đánh giá.

Câu hỏi 3: Three White Soldiers là đảo chiều hay tiếp diễn?

Phụ thuộc vị trí xuất hiện. Sau nhịp giảm, mô hình thường được đọc là gợi ý đảo chiều tăng, còn giữa xu hướng tăng thì mang nghĩa tiếp diễn. Trong cả hai trường hợp bạn nên chờ thêm xác nhận.

Câu hỏi 4: Vì sao tôi thấy mô hình nến tăng mà giá vẫn giảm?

Mô hình nến chỉ là tín hiệu tham khảo, không đảm bảo kết quả. Giá có thể giảm tiếp nếu mô hình nằm giữa vùng không có mốc giá đáng chú ý, nếu chưa có nến xác nhận, hoặc nếu bạn đang đọc trên khung nhỏ nơi các hình dạng dễ trùng ngẫu nhiên. Vì vậy cần xét thêm bối cảnh và luôn đặt mức dừng.

Kết luận

Mô hình nến tăng cho thấy phe mua đang lấy lại hoặc giữ được thế chủ động, nhưng cùng một hình nến có thể là điểm đảo chiều ở đáy hoặc chỉ là nhịp nghỉ trong xu hướng tăng, tuỳ nó nằm ở đâu. Vì vậy nhớ tên mô hình là chưa đủ, bạn cần biết nó đang xuất hiện ở giai đoạn nào của biểu đồ. Lời khuyên nhẹ là khi ôn lại biểu đồ cũ, hãy ghi cạnh mỗi mô hình một dòng về bối cảnh trước và sau nó, để quen dần với việc đọc mô hình cùng hoàn cảnh.

Anfin cung cấp miễn phí dữ liệu thị trường nông sản, kim loại và nguyên liệu công nghiệp. Bạn có thể luyện nhận diện nến ngay trên nền tảng AnfinX Lite, hoặc tải ứng dụng AnfinX để theo dõi thị trường mọi lúc.