Cà phê, đậu tương bứt phá: MXV-Index tăng tuần thứ 3 liên tiếp

Tuần giao dịch từ 6–10/7, sắc xanh bao phủ toàn bộ thị trường hàng hóa nông sản và nguyên liệu công nghiệp thế giới. Chỉ số MXV-Index tăng 3,25%, lên 2.660 điểm, qua đó nối dài đà tăng sang tuần thứ ba liên tiếp.

Trong đó, cà phê và đậu tương là hai cái tên dẫn dắt xu hướng: giá Arabica bứt phá gần 11% lên 7.369 USD/tấn, còn đậu tương tăng gần 5% lên 434 USD/tấn. Đáng chú ý, đà tăng lần này không chỉ đến từ tâm lý thị trường mà còn được củng cố bởi các yếu tố cung – cầu nền tảng: nguồn cung Brazil bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi, tồn kho quốc tế suy giảm, và báo cáo WASDE tháng 7 của USDA hạ dự báo tồn kho đậu tương toàn cầu.

Vậy điều gì đang thực sự chi phối hai mặt hàng này, và nhà đầu tư nên nhìn nhận đà tăng hiện tại ra sao? Anfin sẽ phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Bức tranh chung: Lực mua chiếm ưu thế trên diện rộng

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), lực mua diện rộng (broad-based buying) đã chiếm ưu thế trên cả 4 nhóm hàng trong tuần qua. Nhóm nguyên liệu công nghiệp dẫn đầu đà tăng khi chỉ số MXV-Index của nhóm bật lên 8,15%, đạt 2.529 điểm; theo sau là nhóm nông sản với mức tăng gần 5,5%, lên 1.464 điểm.

Hai mặt hàng cà phê (Arabica và Robusta) hiện chiếm tới 69% tổng giá trị giao dịch của toàn nhóm nguyên liệu công nghiệp tại MXV, cho thấy mức độ tập trung dòng tiền rất lớn vào nhóm này. Trong khi đó, đậu tương và các sản phẩm phái sinh từ đậu tương (khô đậu tương, dầu đậu tương) tiếp tục là tâm điểm của nhóm nông sản.

2. Cà phê nối dài chuỗi tăng sang tuần thứ năm liên tiếp

Kết tuần, giá Cà phê Arabica tăng gần 11% lên 7.369 USD/tấn, còn Cà phê Robusta tăng 3,7% lên 3.580 USD/tấn. Đây là tuần tăng thứ năm liên tiếp của mặt hàng này.

2.1. Nguồn cung Brazil chịu ảnh hưởng bởi mưa trái mùa

Đà tăng vẫn được hỗ trợ chủ yếu bởi những lo ngại về nguồn cung, trong bối cảnh tiến độ thu hoạch tại Brazil bị ảnh hưởng và tồn kho quốc tế tiếp tục suy giảm. Những cơn mưa trái mùa xuất hiện đúng cao điểm thu hoạch tháng 6 đã làm chậm tiến độ, đồng thời kích thích cây cà phê ra hoa sớm và khiến một lượng lớn quả chín rụng xuống đất.

• Chất lượng hạt bị ảnh hưởng, một phần sản lượng rụng phải chuyển sang tiêu thụ nội địa, làm giảm nguồn cung dành cho xuất khẩu.
• Kích thước hạt niên vụ này thấp hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm, khiến tỷ lệ thu hồi sau chế biến giảm từ 15–20%.
• Sản lượng cà phê Brazil niên vụ 2026–2027 được dự báo dao động từ 66,2 triệu bao (Conab) đến 71,9 triệu bao (USDA); nếu tỷ lệ thu hồi giảm 10–15%, sản lượng thực tế có thể chỉ còn khoảng 62 triệu bao.

2.2. Tồn kho Arabica đạt chuẩn về gần đáy lịch sử

Bên cạnh rủi ro sản lượng, thị trường còn chịu áp lực từ lượng tồn kho Arabica đạt chuẩn trên Sở Giao dịch ICE liên tục đi xuống — giảm thêm gần 29.000 bao chỉ trong tuần trước. Hiện tồn kho chỉ còn cao hơn khoảng 302.000 bao so với mức đáy lịch sử 42.033 bao ghi nhận cách đây gần 30 năm. Với tốc độ sụt giảm hiện nay, tồn kho Arabica đạt chuẩn có thể quay trở lại vùng thấp nhất lịch sử chỉ trong vài tuần tới nếu nguồn bổ sung không được cải thiện.

2.3. Rủi ro El Niño và dòng vốn đầu cơ

Rủi ro thời tiết tiếp tục là yếu tố được giới đầu tư đặc biệt quan tâm khi thị trường dần phản ánh khả năng xuất hiện một đợt El Niño mạnh vào cuối năm nay. Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), xác suất xảy ra El Niño trong giai đoạn tháng 10–12/2026 lên tới 81%, với 97% khả năng kéo dài đến tháng 6/2027 — hiện tượng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới các vùng trồng cà phê chủ chốt tại Brazil, Việt Nam và Indonesia.

Song song đó, dòng vốn đầu cơ (speculative flow) cũng góp phần duy trì xu hướng tăng. Tính đến ngày 7/7, vị thế mua ròng (net long position) của các quỹ đầu cơ trên thị trường cà phê đã tăng 25,8%, lên 34.454 hợp đồng sau bốn tuần liên tiếp mở rộng trạng thái mua.

2.4. Thị trường nội địa: giá tăng nhưng giao dịch trầm lắng

Tại thị trường nội địa, giá cà phê nhân xô trung bình tại khu vực Tây Nguyên ghi nhận sáng thứ Bảy tuần trước đạt 95.200 đồng/kg, tăng 2.300 đồng/kg so với tuần trước đó. Tuy nhiên, hoạt động giao dịch vẫn khá trầm lắng khi nhiều thương nhân hạn chế mua vào sau đợt tăng mạnh lên vùng cao nhất nhiều tháng, trong khi nguồn cung trong nước tiếp tục thu hẹp do vụ thu hoạch đang khép lại.

Thị trường cà phê hiện bước vào giai đoạn khá nhạy cảm khi các yếu tố hỗ trợ và gây áp lực lên giá cùng tồn tại: rủi ro thời tiết và tồn kho thấp tiếp tục nâng đỡ giá, trong khi triển vọng nguồn cung Brazil cải thiện dần cùng áp lực chốt lời (take-profit) có thể hạn chế dư địa tăng trong ngắn hạn.

"Đối với doanh nghiệp xuất khẩu và nông dân, chiến lược phù hợp là linh hoạt và thận trọng. Không nên bán quá mạnh khi giá điều chỉnh, nhưng cũng không nên giữ toàn bộ lượng hàng với kỳ vọng giá chắc chắn quay lại mốc 100.000 đồng/kg. Việc bán theo từng vùng giá giúp vừa đảm bảo lợi nhuận ở mặt bằng hiện tại, vừa duy trì lượng hàng để tận dụng cơ hội nếu thị trường tiếp tục phục hồi", theo ông Trần Sơn Tùng.

→ Xem thêm: So sánh giá Arabica và Robusta

3. Nguồn cung thắt chặt tiếp sức cho đà tăng của nhóm họ đậu

Trên thị trường nông sản, nhóm họ đậu vừa trải qua một tuần giao dịch sôi động. Giá Đậu tương tăng gần 5% lên 434 USD/tấn; giá Khô đậu tương tăng gần 5%, lên 349,6 USD/tấn; trong khi dầu đậu tương tăng 5,4%, đạt 1.542 USD/tấn.

3.1. WASDE tháng 7: USDA hạ dự báo tồn kho đậu tương

Báo cáo Cung – cầu nông sản thế giới (WASDE – World Agricultural Supply and Demand Estimates) tháng 7 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã củng cố tâm lý tích cực khi cơ quan này điều chỉnh giảm dự báo tồn kho đậu tương.

• Niên vụ 2025–2026: USDA hạ dự báo tồn kho cuối vụ của Mỹ khoảng 272.000 tấn so với báo cáo tháng trước, xuống còn gần 9 triệu tấn.
• Niên vụ 2026–2027: tồn kho cuối kỳ giữ nguyên ở mức 8,43 triệu tấn, thấp hơn 544.000–598.000 tấn so với kỳ vọng trung bình của giới phân tích; trong khi dự báo xuất khẩu được nâng thêm khoảng 816.000 tấn lên 45,18 triệu tấn.
• Trên phạm vi toàn cầu, USDA hạ dự báo tồn kho đậu tương cuối kỳ niên vụ 2026–2027 xuống còn 124,2 triệu tấn, thấp hơn khoảng 1 triệu tấn so với kỳ vọng thị trường.

3.2. Nhu cầu Trung Quốc và đơn hàng xuất khẩu dồn dập

Đáng chú ý, USDA đồng thời nâng dự báo nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc thêm 1 triệu tấn cho cả hai niên vụ, lên 113 triệu tấn (2025–2026) và 115 triệu tấn (2026–2027) — cho thấy nhu cầu từ quốc gia nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới vẫn duy trì tích cực.

Lực mua hàng thực từ Trung Quốc tiếp tục tạo điểm tựa cho giá đậu tương Mỹ, khi giá chào FOB tại khu vực Vịnh Mexico vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh so với Brazil. Chỉ trong hai phiên cuối tuần, tổng lượng đậu tương được xác nhận bán ra đạt 728.000 tấn, trong đó 592.000 tấn thuộc niên vụ 2026–2027 — bao gồm đơn hàng 264.000 tấn sang Trung Quốc công bố ngày 11/7, tiếp nối các giao dịch 136.000 tấn với Trung Quốc và 120.000 tấn cho một quốc gia giấu tên trước đó.

3.3. Thời tiết Mỹ trái chiều, nhu cầu biodiesel tiếp tục hỗ trợ giá

Các mô hình dự báo ngắn hạn cho thấy nền nhiệt tại khu vực Dakota có thể vượt 38°C trong những ngày tới, trong khi khu vực trồng đậu tương phía Tây Bắc và vùng Đồng bằng phía Bắc tiếp tục thiếu mưa. Ngược lại, mưa lớn tại miền Nam Midwest và bang Missouri có nguy cơ gây ngập úng cục bộ, ảnh hưởng chất lượng cây trồng. Diễn biến thời tiết trái chiều tại các vùng sản xuất trọng điểm khiến thị trường gia tăng phần bù rủi ro đối với nguồn cung trong thời gian tới.

Ngoài ra, giá nhóm họ đậu còn được hỗ trợ bởi nhu cầu ép dầu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học tại Mỹ. Các chính sách điều tiết của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) liên quan đến chỉ tiêu pha trộn nhiên liệu tái tạo bắt buộc (RFS), cùng cơ chế Tín dụng thuế nhiên liệu sạch (45Z), đang khuyến khích các nhà máy lọc dầu gia tăng sử dụng dầu thực vật trong nước.

→ Xem thêm: Yếu tố ảnh hưởng giá đậu tương

4. Tác động tới doanh nghiệp Việt Nam và chiến lược ứng phó

Theo MXV, sự cộng hưởng của các yếu tố trên đang góp phần hình thành mặt bằng giá mới đối với nhóm hạt dầu. Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu Việt Nam, việc giá khô đậu tương và ngô đồng loạt tăng sẽ tạo thêm áp lực lên chi phí sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nửa cuối năm 2026.

Trong bối cảnh tỷ giá và cước vận tải biển vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi nên hạn chế mua đuổi trong những phiên giá tăng mạnh. Thay vào đó, có thể tận dụng các nhịp điều chỉnh kỹ thuật để phân bổ dòng tiền hợp lý và từng bước xây dựng vị thế mua phòng vệ (hedging) cho các kỳ hạn giao xa, qua đó chủ động kiểm soát chi phí nguyên liệu đầu vào. Đây cũng là nguyên tắc quản lý rủi ro khi đầu tư hàng hóa mà nhà giao dịch cá nhân cũng nên tham khảo khi theo dõi biến động của tổ hợp đậu tương.

→ Xem thêm: Phân biệt đậu tương, khô đậu tương, dầu đậu tương

Lời kết

Tuần 6–10/7 khép lại với bức tranh tích cực trên diện rộng: MXV-Index tăng 3,25% lên 2.660 điểm, nối dài đà tăng sang tuần thứ ba liên tiếp, dẫn dắt bởi cà phê và đậu tương. Cả hai mặt hàng đều được nâng đỡ bởi các yếu tố cung – cầu nền tảng — từ rủi ro nguồn cung Brazil, tồn kho quốc tế thấp, đến báo cáo WASDE và nhu cầu nhập khẩu mạnh từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, đà tăng khó có thể duy trì một chiều nếu không xuất hiện thêm thông tin hỗ trợ mới, đặc biệt khi áp lực chốt lời và triển vọng nguồn cung cải thiện dần có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào. Lưu ý: thị trường hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro cao và không phù hợp với tất cả mọi người; nhà đầu tư nên theo dõi sát diễn biến cung – cầu và quản lý vị thế thận trọng thay vì kỳ vọng một xu hướng cố định.

Để cập nhật diễn biến giá cà phê, đậu tương và các mặt hàng phái sinh theo thời gian thực, bạn có thể tải ứng dụng AnfinX – ứng dụng giao dịch phái sinh hàng hóa đầu tiên dành cho người Việt, do Anfin phát triển, hoặc mở tài khoản giao dịch ngay hôm nay.