Thị trường hàng hóa phân hóa: Ca cao tăng gần 10%, đậu tương giảm

Phiên giao dịch ngày 26/05/2026, thị trường hàng hóa phân hóa trở nên rõ nét hơn bao giờ hết khi lực bán kỹ thuật (technical selling) áp đảo nhóm nông sản, trong khi ca cao ghi nhận phiên tăng gần 10% - mạnh nhất trong nhiều tuần trở lại đây. Đáng chú ý, đậu tương kỳ hạn tháng 7 trên sàn Chicago Board of Trade (CBOT) giảm thêm gần 1%, về vùng 435,8 USD/tấn, trong khi ca cao kỳ hạn tháng 7 trên sàn ICE bật tăng lên 4.169 USD/tấn nhờ chuỗi rủi ro nguồn cung tại Tây Phi đang leo thang. Đóng cửa phiên, chỉ số MXV-Index giảm nhẹ 0,1% về 2.871 điểm. Bài viết này sẽ phân tích các yếu tố đằng sau sự phân hóa trái chiều của thị trường, từ đó cung cấp góc nhìn đầu tư thực tế cho trader hàng hóa phái sinh.

1. Tổng quan thị trường hàng hóa phiên 26/05: MXV-Index giảm nhẹ trong trạng thái phân hóa

Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong phiên 26/05/2026 tiếp tục diễn biến trái chiều (market divergence) giữa các nhóm tài sản. Lực bán chiếm ưu thế trên phần lớn nhóm nông sản, kéo chỉ số MXV-Index giảm nhẹ 0,1% về mức 2.871 điểm khi đóng cửa.

Điểm nhấn của phiên là sự bứt phá đột ngột của ca cao - mặt hàng duy nhất ghi nhận mức tăng gần hai chữ số trong ngày, với giá kỳ hạn tháng 7 trên ICE tăng gần 10% lên 4.169 USD/tấn. Trong khi đó, nhóm ngũ cốc và đậu tương chịu áp lực bán ròng từ các quỹ đầu cơ lớn, phản ánh tâm lý thận trọng trước triển vọng nguồn cung toàn cầu vẫn dồi dào.

Diễn biến phiên 26/5 cho thấy một bức tranh phân tầng rõ nét:

• Nhóm nông sản (ngũ cốc, đậu tương): Lực bán kỹ thuật chiếm ưu thế, phản ánh nguồn cung dồi dào từ Mỹ và Nam Mỹ
• Nhóm nguyên liệu công nghiệp (ca cao): Bứt phá mạnh nhờ rủi ro nguồn cung địa chính trị và thời tiết tại Tây Phi
• MXV-Index: Giảm nhẹ 0,1% - mức giảm khiêm tốn, thể hiện lực đỡ từ ca cao đã phần nào bù đắp áp lực từ nhóm còn lại

Diễn biến này phản ánh đúng đặc tính của một thị trường không có xu hướng đơn nhất - mỗi mặt hàng đang chịu chi phối bởi câu chuyện cung-cầu riêng biệt và không đồng hướng.

2. Đậu tương CBOT: Lực bán kỹ thuật và nguồn cung toàn cầu dư thừa tiếp tục đè nặng

Câu chuyện của đậu tương trong phiên 26/5 không phải là bất ngờ - mà là sự tiếp diễn của một xu hướng đã hình thành rõ nét trong nhiều tuần gần đây. Giá đậu tương trên sàn CBOT tiếp tục chịu áp lực kép từ yếu tố kỹ thuật lẫn cơ bản, với không nhiều dấu hiệu cho thấy lực mua sẽ quay trở lại trong ngắn hạn.

2.1. Áp lực chốt lời và tín hiệu kỹ thuật tiêu cực - Xu hướng ngắn hạn đang xói mòn

Kết thúc phiên 26/5, giá đậu tương kỳ hạn tháng 7 trên CBOT giảm gần 1%, về vùng 435,8 USD/tấn. Đây là phiên giảm thứ 6 trong 8 phiên gần nhất - một chuỗi điều chỉnh đủ mạnh để phá vỡ xu hướng tăng ngắn hạn đã hình thành trước đó.

Tín hiệu kỹ thuật tiêu cực đang kích hoạt làn sóng chốt lời (take-profit) diện rộng từ các quỹ quản lý tiền tệ (managed money funds). Khi giá liên tục không vượt qua được ngưỡng kháng cự (resistance) trung hạn, tâm lý giữ vị thế mua trở nên đắt đỏ hơn, và động lực tất toán vị thế (position unwinding) gia tăng theo từng phiên.

2.2. COT Report: Quỹ đầu cơ đang thu hẹp vị thế mua ròng

Báo cáo Cam kết Thương nhân (Commitments of Traders - COT) mới nhất tính đến ngày 19/05/2026, các quỹ đầu cơ đã bán ròng (net selling) hơn 7.000 hợp đồng đậu tương trên sàn CBOT trong tuần đó, kéo tổng vị thế mua ròng xuống còn khoảng 208.000 hợp đồng.

Con số này vẫn còn khá lớn - nhưng xu hướng giảm dần của vị thế mua ròng là tín hiệu đáng theo dõi. Thông thường, khi các quỹ lớn liên tục thu hẹp exposure, thị trường thiếu đi một lực đỡ quan trọng để duy trì đà tăng. Hoạt động xuất khẩu đậu tương của Mỹ trong giai đoạn này cũng kém tích cực, khi các nhà nhập khẩu vẫn duy trì tâm lý thị trường chờ đợi (wait-and-see), không vội vàng mua vào khi nguồn cung còn dồi dào.

2.3. Nguồn cung toàn cầu dư thừa - Brazil và Mỹ tiếp tục "bủa vây" đà tăng

Yếu tố cơ bản (fundamental) vẫn đang tạo áp lực mạnh lên giá đậu tương. Triển vọng nguồn cung từ hai khu vực sản xuất lớn nhất thế giới đều hướng về một mùa vụ bội thu:

• Brazil: Các tổ chức phân tích tiếp tục duy trì dự báo sản lượng đậu tương niên vụ 2025-2026 ở mức kỷ lục 180 triệu tấn
• Argentina: Sản lượng được duy trì ổn định quanh ngưỡng 49 triệu tấn
• Mỹ: Tiến độ gieo trồng và tỷ lệ nảy mầm vượt bình quân nhiều năm nhờ thời tiết thuận lợi tại vành đai ngũ cốc (Corn Belt)

Tổng hợp lại, câu chuyện của đậu tương trong ngắn hạn chưa có yếu tố đột biến nào đủ để đảo chiều xu hướng giảm hiện tại. Trong bối cảnh đó, vị thế của các quỹ đầu cơ và diễn biến báo cáo USDA tháng 6 sẽ là hai catalyst quan trọng cần theo dõi trong thời gian tới.

3. Ca cao ICE: Phiên bùng nổ nhất trong nhiều tuần - Rủi ro Tây Phi leo thang

Trái ngược hoàn toàn với đậu tương, ca cao là điểm sáng nổi bật nhất thị trường trong phiên 26/5. Giá ca cao kỳ hạn tháng 7 trên sàn ICE bật tăng gần 10%, lên mức 4.169 USD/tấn - đây là phiên tăng mạnh nhất của ca cao trong nhiều tuần trở lại đây, và phần lớn động lực đến từ những rủi ro ngày càng leo thang tại Tây Phi.

3.1. Mưa lớn và ngập lụt tại Bờ Biển Ngà - Chuỗi cung ứng gián đoạn nghiêm trọng

Mưa lớn kéo dài đã gây ngập lụt diện rộng tại nhiều khu vực trồng ca cao trọng điểm của Bờ Biển Ngà (Côte d'Ivoire) - quốc gia sản xuất ca cao lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 40–45% sản lượng toàn cầu. Tình trạng ngập lụt không chỉ đe dọa hoạt động thu hoạch mà còn làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến vận chuyển logistics nội địa, dấy lên lo ngại về khả năng xuất khẩu trong ngắn hạn.

Diễn biến này đã thúc đẩy các quỹ đầu cơ (speculative funds) - vốn đang nắm giữ vị thế bán khống (short position) lớn trước đó - đẩy mạnh hoạt động mua bù thiếu (short-covering), tạo lực cầu đột biến và khuếch đại đà tăng của phiên.

3.2. El Niño - Rủi ro dài hạn lớn nhất đối với ca cao Tây Phi

Bên cạnh yếu tố thời tiết cục bộ, thị trường ca cao còn đang phải đối mặt với một rủi ro dài hạn ngày càng được tái định giá (re-pricing): hiện tượng El Niño.

Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), xác suất hình thành El Niño trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 lên tới 82%, trong đó có khoảng 67% khả năng phát triển thành một đợt "Siêu El Niño" với cường độ đặc biệt mạnh. Nếu kịch bản này xảy ra, nguy cơ khô hạn kéo dài và suy giảm năng suất tại các vùng trồng ca cao chủ lực tại Bờ Biển Ngà và Ghana sẽ gia tăng đáng kể.

Đáng chú ý, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cũng đang tạo thêm áp lực chi phí cho chuỗi cung ứng (supply chain) nông nghiệp toàn cầu: vận tải gián đoạn và chi phí năng lượng leo thang khiến giá phân bón tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí canh tác tại Bờ Biển Ngà và Ghana.

→ Xem thêm: Quản lý rủi ro trong giao dịch hàng hóa phái sinh

3.3. Nhu cầu tiêu thụ - Tín hiệu tích cực xen lẫn áp lực lạm phát

Ở chiều nhu cầu, bức tranh tiêu thụ ca cao toàn cầu đang cho thấy những tín hiệu trái chiều - đòi hỏi trader cần phân tích thận trọng thay vì kết luận vội vàng.

Về phía tích cực, báo cáo tài chính của hai tập đoàn bánh kẹo lớn là Hershey và Mondelez đều vượt kỳ vọng của thị trường trong quý gần nhất, cho thấy nhu cầu tiêu thụ sô-cô-la tại các thị trường phát triển vẫn duy trì ổn định bất chấp mặt bằng giá nguyên liệu cao.

Tuy nhiên, dữ liệu từ Circana ghi nhận doanh số bán kẹo sô-cô-la tại Bắc Mỹ trong 13 tuần gần nhất đã giảm nhẹ 1,3% so với cùng kỳ năm trước - một tín hiệu cảnh báo cho thấy người tiêu dùng đang bắt đầu nhạy cảm hơn với mức giá cao kéo dài, và sức mua có thể chịu sức ép từ lạm phát trong thời gian tới.

4. Góc nhìn cho nhà đầu tư: Thị trường phân hóa - Cơ hội và rủi ro song hành

Diễn biến phiên 26/5 một lần nữa nhắc nhở rằng thị trường hàng hóa phái sinh không vận động theo một chiều duy nhất. Trong một phiên mà ca cao tăng gần 10% trong khi đậu tương giảm thêm, cơ hội và rủi ro song hành và yếu tố then chốt quyết định kết quả giao dịch chính là khả năng quản lý rủi ro trong giao dịch hàng hóa phái sinh của từng trader.

4.1. Catalyst cần theo dõi trong tuần tới

Để đánh giá triển vọng của hai mặt hàng này trong ngắn hạn, các nhà đầu tư nên cập nhật:

Với đậu tương:

• Báo cáo COT tuần tiếp theo - xu hướng vị thế mua ròng có tiếp tục giảm?
• Báo cáo Cung-Cầu USDA tháng 6 (WASDE - World Agricultural Supply and Demand Estimates) - dự báo sản lượng niên vụ mới
• Tiến độ gieo trồng đậu tương Mỹ cập nhật hàng tuần

Với ca cao:

• Cập nhật tình trạng thời tiết tại Bờ Biển Ngà và Ghana
• Bản tin NOAA về xác suất El Niño (cập nhật hàng tháng)
• Dữ liệu khối lượng giao dịch để xác nhận tính bền vững của đà tăng hiện tại

4.2. Thị trường phân hóa đặt ra yêu cầu phân tích chi tiết hơn

Khi MXV-Index chỉ giảm nhẹ 0,1% trong khi biên độ giữa các mặt hàng có thể lên đến gần 10%, việc chỉ nhìn vào chỉ số tổng thể là chưa đủ. Tâm lý thị trường (market sentiment) đang phân hóa sâu sắc: một bên là lo ngại nguồn cung thắt chặt với ca cao, một bên là áp lực nguồn cung dư thừa với đậu tương. Đây là trạng thái thị trường mà trader cần xây dựng luận điểm riêng biệt cho từng mặt hàng, thay vì áp dụng một quan điểm chung cho toàn thị trường.

Lời kết

Phiên 26/05/2026 là một bài học điển hình về sự thị trường hàng hóa phân hóa: không có một xu hướng đơn nhất nào chi phối toàn bộ thị trường - mỗi mặt hàng đang kể một câu chuyện riêng biệt, được định hình bởi những yếu tố cung-cầu và rủi ro địa lý hoàn toàn khác nhau.

Ca cao tăng gần 10% là phản ứng hợp lý trước chuỗi rủi ro nguồn cung leo thang tại Tây Phi - nhưng mức tăng này có bền vững hay không vẫn còn phụ thuộc vào diễn biến thực tế của El Niño và tình trạng thu hoạch tại Bờ Biển Ngà. Trong khi đó, đậu tương vẫn chưa có đủ catalyst để đảo chiều khi nguồn cung toàn cầu tiếp tục chiếm ưu thế.

Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao báo cáo COT tuần tới, bản tin thời tiết NOAA cập nhật, và đặc biệt là Báo cáo WASDE của USDA trong tháng 6. Trong bối cảnh này, mọi quyết định đầu tư cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên khẩu vị rủi ro cá nhân - thị trường hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro cao và không phù hợp với tất cả mọi người. Nếu bạn muốn theo dõi giá đậu tương trên sàn CBOT, giá ca cao và toàn bộ thị trường hàng hóa theo thời gian thực với dữ liệu hoàn toàn miễn phí, hãy tải ứng dụng AnfinX - ứng dụng giao dịch hàng hóa phái sinh đầu tiên tại Việt Nam dành riêng cho người Việt.