MXV-Index tuần đầu tháng 9 vượt 3.000 điểm, đồng lập đỉnh lịch sử

Trong 4 phiên giao dịch từ 7/9 đến 10/9/2026, chỉ số MXV-Index của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) tăng tổng cộng 2,1%, từ 2.968 điểm lên 3.031 điểm khi chốt phiên 10/9 - lần đầu tiên chỉ số này vượt và trụ vững trên mốc 3.000 điểm. Ba câu chuyện dẫn dắt thị trường trong tuần: giá dầu thô tăng vọt vì căng thẳng tại eo biển Hormuz, giá đồng lập đỉnh lịch sử tại cả COMEX và LME, và dòng tiền trú ẩn đổ mạnh vào nhóm kim loại quý.

1. Dầu thô tăng vọt vì căng thẳng eo biển Hormuz

Phiên 7/9, thị trường Mỹ nghỉ Lễ Lao động nên thanh khoản mỏng, nhưng dầu Brent trên Sở ICE Futures Europe vẫn tăng 0,75% lên 97 USD/thùng khi căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang. Sang phiên 9/9, giá dầu bứt tốc: Brent tăng 3,36% lên 101,21 USD/thùng - lần đầu vượt mốc 100 USD/thùng kể từ tháng 5 - trong khi WTI tăng 3,25% lên 96,05 USD/thùng. Đà tăng kéo dài sang phiên 10/9 khi cả hai mặt hàng dầu cùng tăng hơn 6% trong một phiên, có thời điểm tăng hơn 7%: Brent đóng cửa ở 107,63 USD/thùng (+6,34%), WTI đạt 102,48 USD/thùng (+6,69%).

Nguyên nhân chính đến từ rủi ro gián đoạn nguồn cung thực tế. Số tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz ngày 10/9 chỉ còn 7, thấp hơn nhiều so với mức bình quân 10 ngày là 14, sau khi Iran tấn công tàu chở dầu để đáp trả việc Mỹ phá hủy tàu Iran trước đó. Một số tàu phải tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) để tránh bị phát hiện. Nguồn cung càng thêm thắt chặt khi sản lượng OPEC tháng 8 giảm 640.000 thùng/ngày xuống 19,71 triệu thùng/ngày, tồn kho dầu thô thương mại Mỹ tuần kết thúc ngày 4/9 giảm 391.000 thùng xuống 424,1 triệu thùng, còn dự trữ dầu chiến lược Mỹ (SPR) chỉ còn khoảng 289,7 triệu thùng - thấp nhất kể từ năm 1982. Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng công suất lọc dầu tại Mỹ đạt 97,8% và tồn kho diesel vẫn thấp hơn 13% so với trung bình 5 năm, cho thấy nhu cầu dầu thô đầu vào vẫn cao.

Lưu ý: Hiện nay, hàng hóa thuộc nhóm năng lượng chưa được cấp phép giao dịch tại Việt Nam, bất kỳ đơn vị nào tổ chức giao dịch nhóm hàng này tại Việt Nam đều là hành vi vi phạm.

Giới phân tích thị trường nhận định nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang, giá Brent có thể duy trì trên 100 USD/thùng và hướng tới vùng giá cao hơn. Ngược lại, OPEC vừa hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026 xuống khoảng 380.000 thùng/ngày, và nếu căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt, giá dầu có thể giảm mạnh trở lại khi lo ngại nguồn cung được giải tỏa.

2. Giá đồng lập đỉnh lịch sử tại COMEX và LME

Phiên 8/9, giá đồng - một trong ba mặt hàng kim loại trọng tâm đang giao dịch tại Anfin qua hợp đồng tương lai Đồng, cùng bạc và bạch kim - đồng loạt lập đỉnh lịch sử trên cả hai sàn. Tại sàn giao dịch kim loại London (LME), giá đồng kỳ hạn 3 tháng tăng 1,37% lên 14.708 USD/tấn, có thời điểm chạm 14.779 USD/tấn. Tại COMEX, giá đồng kỳ hạn tháng 11 đóng cửa tăng 2,1% lên 14.971 USD/tấn - mức cao nhất trong lịch sử của hợp đồng này.

Động lực chính đến từ kỳ vọng Mỹ áp thuế nhập khẩu đồng tinh luyện, khiến doanh nghiệp đẩy mạnh đưa kim loại về Mỹ trước khi chính sách có hiệu lực. Theo Goldman Sachs, lượng đồng nhập khẩu vào Mỹ trong tháng 8 đạt khoảng 200.000 tấn, còn lượng hàng cập cảng từ đầu tháng 9 đã lên khoảng 77.000 tấn. Dòng chảy này khiến tồn kho tại các kho COMEX lên mức cao kỷ lục, trong khi tồn kho tại LME và Sở Giao dịch Kỳ hạn Thượng Hải (SHFE) giảm đáng kể.

Về phía cung, sản lượng đồng khai thác toàn cầu nửa đầu năm 2026 giảm 1,1% so với cùng kỳ; riêng Chile - quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới - ghi nhận sản lượng tháng 7 giảm 9,4%. Phí xử lý và tinh luyện (TC/RC) giao ngay đã xuống vùng âm kỷ lục, phản ánh các nhà máy luyện đồng phải cạnh tranh gay gắt để có nguyên liệu. Theo S&P Global, một mỏ đồng mất trung bình khoảng 17 năm từ khi phát hiện đến khi bắt đầu sản xuất, nên nguồn cung khó có thể phản ứng nhanh với đà tăng giá hiện tại.

→ Xem thêm: Cách đọc biểu đồ giá đồng thế giới và cơ hội đầu tư

3. Bạc, bạch kim tăng theo dòng tiền trú ẩn

Phiên 9/9, dòng tiền trú ẩn đổ mạnh vào nhóm kim loại quý khi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm có lúc chạm 4,85% - mức cao nhất gần ba năm - giữa lúc nợ công Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD. Giá bạc kỳ hạn tháng 11 tăng 2,5% lên 68,65 USD/ounce, còn bạch kim tăng 3,6% lên 1.919 USD/ounce. Giá vàng giao ngay - kim loại quý không nằm trong danh mục giao dịch tại Anfin nhưng có tác động dẫn dắt tâm lý chung của nhóm kim loại quý - cũng tăng hơn 1% và vượt 4.400 USD/ounce, được hỗ trợ bởi hoạt động mua ròng liên tục của các ngân hàng trung ương: riêng Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) mua thêm khoảng 20,2 tấn vàng trong tháng 8, kéo dài chuỗi mua ròng sang tháng thứ 22 liên tiếp.

Với bạc, câu chuyện tăng giá còn đến từ đặc điểm nguồn cung: khoảng 73% sản lượng bạc toàn cầu hiện là sản phẩm phụ từ các mỏ chì, kẽm, đồng và vàng, trong khi chỉ 27% đến từ mỏ bạc sơ cấp, khiến nguồn cung khó tăng nhanh tương ứng với giá. Theo MXV, thị trường bạc đang bước vào năm thâm hụt cấu trúc thứ 6 liên tiếp. Ở góc độ kỹ thuật, giá bạc đang gặp cản tại vùng 68-69 USD/ounce; nếu đồng USD tiếp tục suy yếu và giá bạc vượt dứt điểm vùng này, đà tăng có thể được củng cố, còn nếu chỉ số DXY tạo đáy và quay đầu tăng, giá bạc có thể điều chỉnh về vùng hỗ trợ 64-65 USD/ounce.

Nắm được những yếu tố ảnh hưởng đến giá bạc và các yếu tố quyết định giá bạch kim giúp nhà đầu tư đọc đúng bối cảnh trước khi theo dõi biến động ngắn hạn của hai mặt hàng này.

→ Xem thêm: So sánh bạc Nano, đồng Nano, bạch kim Nano và gợi ý đầu tư

4. Nông sản phân hóa, cao su tăng theo giá dầu

Diễn biến nông sản trong tuần khá trái chiều. Tuần trước đó (31/8-4/9), giá lúa mì CBOT giảm mạnh 6,4% xuống 269,7 USD/tấn khi thị trường đón nhận tín hiệu tích cực về đàm phán Nga - Ukraine. Nhưng sang phiên 8/9, khi cuộc gặp giữa đặc phái viên Mỹ với lãnh đạo Nga và Ukraine tại Moscow và Kyiv chưa tạo ra bước đột phá cụ thể, giá lúa mì CBOT phục hồi 1,8% lên 274,5 USD/tấn, còn lúa mì Kansas tăng hơn 2% lên 300,9 USD/tấn.

Giá ngô CBOT kỳ hạn tháng 12 tăng 1,1% trong phiên 10/9 lên 210,1 USD/tấn - tăng 22% so với cùng thời điểm tháng trước - trước kỳ vọng Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) hạ dự báo sản lượng ngô niên vụ 2026-2027 xuống 401 triệu tấn trong báo cáo Cung - Cầu nông nghiệp thế giới (WASDE) tháng 9, công bố 23h00 ngày 11/9 giờ Việt Nam. Cùng chiều tăng của giá dầu, giá cao su cũng đi lên khi chi phí nguyên liệu hóa dầu (butadiene) tăng mạnh khiến doanh nghiệp chuyển sang dùng cao su tự nhiên thay thế; giá cao su RSS3 liên kỳ hạn có phiên vượt mốc 3.100 USD/tấn, mức cao nhất trong 5 năm 7 tháng.

5. Diễn biến MXV-Index 4 phiên đầu tuần

Kết luận

Cả bốn phiên từ 7/9 đến 10/9 đều đóng cửa trong sắc xanh, đưa MXV-Index lần đầu vượt và trụ vững trên mốc 3.000 điểm, với lực đẩy chính đến từ nhóm năng lượng và kim loại. Bước sang phiên sáng 14/9, dữ liệu cập nhật lúc 9h18 trên bảng giá hàng hóa trực tuyến cho thấy bạc và bạch kim Nano vẫn giữ sắc xanh, trong khi chỉ số kim loại chung điều chỉnh nhẹ - cho thấy thị trường có thể tiếp tục biến động mạnh khi kết quả báo cáo WASDE tháng 9 và diễn biến tại eo biển Hormuz chưa ngã ngũ. Nhà đầu tư nên theo dõi sát các mốc dữ liệu này thay vì đưa ra nhận định chắc chắn về xu hướng giá trong ngắn hạn.