Hormuz nóng trở lại: Dầu thô bứt phá kéo MXV-Index tăng 1,1%

Phiên giao dịch ngày 29/7/2026, chỉ số MXV-Index đảo chiều tăng 1,1% lên 2.762 điểm sau nhịp điều chỉnh ngắn trước đó, khi lo ngại nguồn cung từ Trung Đông tiếp tục là tâm điểm của thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới. Nhóm năng lượng dẫn dắt đà tăng khi căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thang trở lại, trong khi nhóm nông sản, đặc biệt là đậu tương, lại chịu áp lực điều chỉnh vì triển vọng thời tiết thuận lợi tại Mỹ. Diễn biến trái chiều này phản ánh dòng tiền trên thị trường hàng hóa phái sinh đang phân hóa mạnh theo từng câu chuyện cung-cầu riêng của mỗi nhóm hàng, thay vì di chuyển đồng pha như một số phiên trước đó.

1. Bức tranh chung phiên 29/7: Năng lượng kéo chỉ số, nông sản hạ nhiệt

Đóng cửa phiên 29/7, MXV-Index Năng lượng bật tăng mạnh nhất trong các nhóm chỉ số thành phần, kéo MXV-Index chung vượt trở lại vùng 2.760 điểm. Ngược lại, MXV-Index Nông sản quay đầu giảm sau chuỗi tăng trước đó, chủ yếu do lực bán ở nhóm đậu tương.

Tổng hợp nhanh diễn biến giá đóng cửa phiên 29/7:

• MXV-Index: +1,1%, đóng cửa 2.762 điểm
• Dầu Brent: +8%, lên 90,7 USD/thùng
• Dầu WTI: +6,6%, lên 84,4 USD/thùng
• Đậu tương: -2,2%, xuống 438,2 USD/tấn
• Khô đậu tương: -1,3%, xuống 356,6 USD/tấn
• Dầu đậu tương: gần -2%, lùi về 1.490 USD/tấn

1.1. Hai câu chuyện tách biệt: địa chính trị và thời tiết mùa vụ

Đáng chú ý, đà tăng của nhóm năng lượng và đà giảm của nhóm nông sản đến từ hai động lực gần như độc lập nhau. Một bên là rủi ro địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng vọt chỉ trong một phiên; bên còn lại là triển vọng thời tiết tại vành đai trồng đậu tương của Mỹ chuyển biến tích cực, kéo theo làn sóng chốt lời (take-profit) trên thị trường kỳ hạn nông sản. Sự phân hóa này không diễn ra ngẫu nhiên, mà cho thấy giới đầu cơ đang định giá lại rủi ro theo từng loại tài sản cụ thể thay vì phản ứng theo tâm lý chung của toàn thị trường.

2. Giá dầu bứt phá vì căng thẳng Trung Đông leo thang

Thị trường năng lượng thế giới một lần nữa nóng lên khi hàng loạt diễn biến mới tại Trung Đông làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu trong thời gian tới.

2.1. Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran sụp đổ, rủi ro Hormuz quay lại

Thỏa thuận ngừng bắn không chính thức giữa Mỹ và Iran đã chính thức chấm dứt sau 4 ngày, khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiến hành tấn công vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan nhằm đáp trả các động thái của Washington nhắm vào lợi ích của Tehran. IRGC cũng tuyên bố đã can thiệp quân sự để ngăn chặn ba tàu chở dầu tìm cách đi qua eo biển Hormuz.

Đáp trả ngay sau đó, Mỹ nâng mức cảnh báo an ninh tại Trung Đông lên báo động đỏ. Trả lời phỏng vấn Fox News ngày 29/7, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Thị trường vì vậy nhanh chóng nâng mức phần bù rủi ro (risk premium) đối với giá dầu, bất chấp nguồn cung thực tế chưa ghi nhận sự gián đoạn trên diện rộng.

2.2. Rủi ro lan sang các tuyến xuất khẩu thay thế

Không chỉ dừng lại ở nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz, thị trường còn bắt đầu lo ngại rủi ro lan sang các tuyến xuất khẩu dầu thay thế của khu vực. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu khí và hoạt động vận chuyển trên Biển Đỏ khiến giới đầu tư đánh giá khả năng duy trì nguồn cung của Trung Đông có thể suy giảm nếu xung đột tiếp tục leo thang. Đặc biệt, hệ thống đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia với công suất khoảng 7 triệu thùng/ngày, vốn được xem là phương án dự phòng để vận chuyển dầu ra Biển Đỏ khi eo biển Hormuz gặp gián đoạn, cũng được đặt trong trạng thái rủi ro cao hơn.

Bên cạnh đó, hàng loạt yếu tố khác cũng góp phần củng cố kỳ vọng nguồn cung dầu sẽ tiếp tục bị thắt chặt trong thời gian tới, như việc Washington chuẩn bị áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt nhằm vào Tehran, lực lượng Houthi cân nhắc thu phí các tàu đi qua eo biển Bab el-Mandeb, hay khả năng OPEC+ tạm dừng kế hoạch tăng sản lượng trong ba tháng cuối năm sau khi hoàn tất lộ trình khôi phục sản lượng đã cắt giảm trước đó.

2.3. Tồn kho dầu Mỹ giảm mạnh củng cố đà tăng

Theo dữ liệu của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết thúc phiên giao dịch, giá dầu Brent tăng gần 8% lên 90,7 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI tăng 6,6% lên 84,4 USD/thùng. Ngoài những căng thẳng địa chính trị, giá dầu còn được hỗ trợ bởi báo cáo tồn kho hàng tuần của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA). Trái với dự báo chỉ giảm nhẹ khoảng 1 triệu thùng của thị trường, tồn kho thương mại (commercial inventory) dầu thô của Mỹ bất ngờ giảm tới 7,2 triệu thùng, xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 9/2018.

Đồng thời, Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) của Mỹ tiếp tục duy trì ở vùng thấp sau nhiều tháng liên tiếp sụt giảm, trong khi lượng dầu lưu trữ tại Cushing - điểm giao nhận của hợp đồng dầu WTI - cũng giảm xuống mức thấp nhất trong gần 12 năm. Diễn biến này cho thấy lượng dầu dự phòng tại Mỹ đang thu hẹp đáng kể, qua đó làm gia tăng lo ngại về khả năng ứng phó của thị trường trước các cú sốc nguồn cung nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang.

Lưu ý: Hiện nay, hàng hóa thuộc nhóm năng lượng chưa được cấp phép giao dịch tại Việt Nam, bất kỳ đơn vị nào tổ chức giao dịch nhóm hàng này tại Việt Nam đều là hành vi vi phạm.

3. Đậu tương quay đầu giảm vì thời tiết Mỹ thuận lợi

Trái ngược với diễn biến tích cực của thị trường năng lượng, sắc đỏ bao trùm nhóm nông sản trong phiên giao dịch ngày hôm qua.

3.1. Chốt lời sau nhịp tăng, thời tiết hỗ trợ mùa vụ

Chốt phiên, giá đậu tương giảm 2,2% xuống 438,2 USD/tấn; giá khô đậu tương giảm 1,3% xuống 356,6 USD/tấn; trong khi giá dầu đậu tương cũng mất gần 2%, lùi về 1.490 USD/tấn. Theo MXV, đà giảm của nhóm họ đậu chủ yếu đến từ hoạt động chốt lời của các quỹ đầu cơ sau khi triển vọng thời tiết tại Mỹ chuyển biến tích cực. Bên cạnh đó, sự suy yếu của dầu đậu tương dưới tác động từ diễn biến của thị trường năng lượng cũng góp phần gia tăng áp lực bán đối với toàn bộ nhóm.

Chỉ số MXV-Index Nông sản chốt phiên ở mức 1.486 điểm, ghi nhận nhịp điều chỉnh sau khi thiết lập vùng đỉnh gần 1.563 điểm vào giữa tháng 7. Theo các mô hình dự báo mới nhất, khu vực phía Tây Vành đai Ngô và Đậu tương (WCB) của Mỹ sẽ đón lượng mưa khá dồi dào trong vài tuần tới, trong khi nền nhiệt tại toàn bộ khu vực Trung Tây dự kiến duy trì ở mức mát mẻ trong đầu tháng 8. Đây là giai đoạn cây đậu tương bước vào thời kỳ tạo quả và phát triển hạt - thời điểm quyết định năng suất của cả vụ mùa, nên triển vọng thời tiết thuận lợi đã làm dịu lo ngại về nguy cơ stress nhiệt, qua đó kích hoạt làn sóng chốt lời trên thị trường kỳ hạn.

Mặc dù đã giảm đáng kể so với mức kỷ lục khoảng 502.000 hợp đồng hồi đầu năm, các quỹ đầu cơ lớn hiện vẫn đang nắm giữ khoảng 320.000 hợp đồng mua ròng đối với nhóm họ đậu. Quy mô vị thế này cho thấy dư địa bán kỹ thuật (technical selling room) vẫn còn khá lớn nếu điều kiện thời tiết tại Mỹ tiếp tục thuận lợi trong những tuần tới.

→ Xem thêm: Yếu tố ảnh hưởng giá đậu tương

3.2. Nhu cầu Trung Quốc chững lại, thêm biến số thương mại

Về nhu cầu, thị trường cũng chịu thêm sức ép khi hoạt động nhập khẩu của Trung Quốc có dấu hiệu chững lại sau giai đoạn thu mua mạnh. Cùng với đó, những diễn biến ngoại giao mới giữa Washington và Bắc Kinh liên quan đến các quy định hạn chế công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên lo ngại thương mại nông sản có thể tiếp tục trở thành một trong những công cụ đáp trả giữa hai nền kinh tế.

Tại Trung Quốc, lượng đậu tương nhập khẩu kỷ lục 13,55 triệu tấn trong tháng 6 đã giúp các nhà máy ép dầu duy trì công suất ở mức 2,25-2,5 triệu tấn mỗi tuần, đẩy lượng tồn kho dầu đậu tương thương mại vượt 1,2 triệu tấn - mức cao nhất trong gần ba năm. Để giảm áp lực kho bãi, Tập đoàn Dự trữ Nhà nước Trung Quốc (Sinograin) dự kiến sẽ đấu giá khoảng 500.000 tấn đậu tương vào cuối tuần này.

4. Thị trường trong nước: nguồn cung khô đậu tương tháng 8 khá dồi dào

Tại nội địa, nguồn cung khô đậu tương trong tháng 8 được dự báo khá dồi dào. Ngoài hơn 400.000 tấn đậu tương nhập khẩu phục vụ ép dầu, Việt Nam dự kiến nhập thêm khoảng 400.000 tấn khô đậu tương thành phẩm, nâng tổng nguồn cung lên khoảng 700.000 tấn. Tuy nhiên, tiến độ mua hàng giao tháng 8-9 hiện vẫn khá chậm, trong khi thời gian giao hàng không còn nhiều.

Điều này khiến các doanh nghiệp thương mại tiếp tục có xu hướng giữ giá, khiến thị trường hàng hóa nông sản trong nước trở nên nhạy cảm hơn trước các biến động của giá thế giới trong những tuần tới.

5. Triển vọng ngắn hạn: Theo dõi vùng hỗ trợ đậu tương và diễn biến Hormuz

Trong ngắn hạn, triển vọng thời tiết thuận lợi tại Trung Tây Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục gây áp lực lên giá đậu tương. Tuy nhiên, thị trường vẫn có thể biến động mạnh theo từng bản tin dự báo thời tiết, báo cáo Tiến độ mùa vụ của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cũng như diễn biến nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc - những yếu tố có thể nhanh chóng làm thay đổi kỳ vọng của giới đầu cơ. Nhà đầu tư nên theo dõi phản ứng của giá tại vùng hỗ trợ (support zone) hiện tại theo phân tích cơ bản; nếu giá phá vỡ vùng này với thanh khoản gia tăng, áp lực giảm có thể tiếp tục mở rộng.

Ở chiều ngược lại, giá dầu nhiều khả năng vẫn neo ở vùng cao trong những phiên tới khi rủi ro gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc lớn vào phản ứng chính thức của Iran cũng như khả năng các bên liên quan kiểm soát được căng thẳng tại eo biển Hormuz trong những ngày tới.

Lời kết

Phiên 29/7 cho thấy thị trường hàng hóa đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ nét: nhóm năng lượng biến động mạnh theo rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, còn nhóm nông sản nhạy hơn với từng bản tin thời tiết và số liệu mùa vụ. Trong bối cảnh này, nhà đầu tư nên theo dõi sát diễn biến riêng của từng nhóm hàng thay vì chỉ nhìn vào chỉ số chung, đồng thời cân nhắc kỹ khẩu vị rủi ro trước khi ra quyết định giao dịch, bởi biến động mạnh có thể xảy ra bất cứ lúc nào khi các yếu tố cung-cầu và địa chính trị vẫn còn nhiều ẩn số.