MXV-Index vượt 2.800 điểm: Năng lượng nóng, đậu tương hưởng lợi theo

Phiên giao dịch ngày 22/7/2026, chỉ số MXV-Index tăng gần 1% lên 2.822 điểm, trở lại vùng cao nhất kể từ cuối tháng 5 khi sắc xanh bao phủ toàn bộ hai nhóm năng lượng và nông sản. Giá dầu Brent tăng khoảng 3,36%, tiến sát 94,1 USD/thùng, còn giá dầu WTI tăng gần 3%, lên trên 86,8 USD/thùng - cả hai đều thiết lập đỉnh nhiều tuần trước lo ngại gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông. Đáng chú ý, mặt bằng giá năng lượng cao cũng tiếp thêm động lực cho nhóm đậu tương và dầu thực vật, mở ra câu hỏi về mức độ bền vững của đà lan tỏa này trên thị trường đầu tư hàng hóa phái sinh. Bài viết dưới đây phân tích các động lực chính đứng sau đà tăng của MXV-Index và những yếu tố nhà đầu tư cần theo dõi trong ngắn hạn.

1. Bức tranh chung: MXV-Index vượt 2.800 điểm nhờ năng lượng và nông sản đồng loạt tăng

1.1. Diễn biến chỉ số MXV-Index phiên 22/7

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết phiên 22/7/2026, chỉ số MXV-Index tăng gần 1% lên 2.822 điểm - mức cao nhất kể từ cuối tháng 5. Đây là phiên tăng thứ hai liên tiếp, phản ánh lực mua diện rộng (broad-based buying) lan tỏa trên nhiều nhóm hàng hóa nguyên liệu cùng lúc, thay vì chỉ tập trung ở một vài mặt hàng riêng lẻ. Nhà đầu tư có thể theo dõi diễn biến chi tiết của từng nhóm hàng tại bảng giá thị trường hàng hóa phái sinh được MXV cập nhật theo thời gian thực.

1.2. Sắc xanh lan tỏa cả hai nhóm năng lượng - nông sản

Đóng cửa phiên hôm qua, toàn bộ 5 mặt hàng năng lượng đồng loạt tăng giá, trong đó hai mặt hàng dầu thô dẫn dắt đà tăng của toàn nhóm. Cùng thời điểm, nhóm nông sản cũng ghi nhận lực mua tích cực, nổi bật là đậu tương và dầu đậu tương - hai mặt hàng hưởng lợi gián tiếp từ mặt bằng giá năng lượng cao. Diễn biến đồng pha giữa hai nhóm hàng vốn ít liên quan trực tiếp cho thấy dòng tiền đầu cơ (speculative flow) đang chảy mạnh trên diện rộng.

• MXV-Index: 2.822 điểm (+ gần 1%)
• Dầu Brent: 94,1 USD/thùng (+3,36%)
• Dầu WTI: 86,8 USD/thùng (+ gần 3%)
• Đậu tương: 455,2 USD/tấn (+1,33%)
• Dầu đậu tương: 1.605 USD/tấn (+1,7%)

2. Vì sao giá dầu tăng mạnh, đe dọa gián đoạn nguồn cung

Thị trường năng lượng tiếp tục là tâm điểm của phiên giao dịch, khi giá dầu đã có tới 7 phiên tăng trong 8 phiên gần nhất. Động lực chính vẫn đến từ căng thẳng địa chính trị kéo dài tại Trung Đông, khiến rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu ngày càng hiện hữu.

Lưu ý: Hiện nay, hàng hóa thuộc nhóm năng lượng chưa được cấp phép giao dịch tại Việt Nam, bất kỳ đơn vị nào tổ chức giao dịch nhóm hàng này tại Việt Nam đều là hành vi vi phạm.

2.1. Căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đã có các động thái can thiệp quân sự trong 11 ngày liên tiếp, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu. Phát ngôn viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, ông Hossein Mohebbi, cảnh báo các hãng vận tải biển không sử dụng tuyến hàng hải phía nam eo biển Hormuz. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định sẽ tấn công cơ sở hạ tầng vận tải và năng lượng của Iran nếu các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền tại eo biển này còn tiếp diễn. Đây là khu vực trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu, nên bất kỳ động thái leo thang nào cũng có thể tác động mạnh tới tâm lý thị trường.

2.2. Rủi ro lan sang Biển Đỏ, tín hiệu backwardation

Tại Biển Đỏ, hoạt động vận tải cũng gặp thêm trở ngại khi nhiều tàu chở dầu phải thay đổi hải trình sau khi lực lượng Houthi phong tỏa tuyến vận tải thay thế chính của Saudi Arabia và đe dọa các tàu sử dụng cảng của nước này. Việc phải chuyển hướng qua kênh đào Suez và Mũi Hảo Vọng có thể kéo dài thời gian vận chuyển thêm tới bốn tuần, đồng thời đẩy chi phí logistics và nhiên liệu lên cao. Điều này khiến nguy cơ nguồn dầu không thể đến nơi đúng thời điểm trở thành mối lo ngại hiện hữu trong ngắn hạn.

Những lo ngại về nguồn cung ngắn hạn cũng thể hiện rõ trên thị trường kỳ hạn. Theo dữ liệu của MXV, giá dầu Brent ở các kỳ hạn gần đang cao hơn đáng kể so với kỳ hạn xa (backwardation), với mức chênh lệch ba tháng lên tới 9,26 USD/thùng - cao nhất kể từ cuối tháng 5. Với dầu WTI, mức chênh lệch cũng đạt gần 8,2 USD/thùng. Cấu trúc giá kỳ hạn nghiêng về backwardation thường phản ánh nhu cầu đối với nguồn dầu có thể giao trong ngắn hạn đang tăng lên khi thị trường lo ngại nguy cơ thiếu hụt.

→ Xem thêm: Các loại hàng hóa phái sinh

3. Giá dầu cao tiếp sức cho đậu tương và dầu đậu tương

Cùng với năng lượng, nhóm nông sản cũng ghi nhận lực mua tích cực trong phiên hôm qua, nổi bật là đậu tương. Kết phiên, giá đậu tương tăng 1,33% lên 455,2 USD/tấn, trong khi dầu đậu tương tăng 1,7%, đạt 1.605 USD/tấn.

3.1. Nhu cầu nhiên liệu sinh học và nhập khẩu Trung Quốc

Thị trường đang nhận được hỗ trợ từ nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc và triển vọng tiêu thụ dầu thực vật trong ngành nhiên liệu sinh học (biofuel) tại Mỹ. Việc Mỹ áp thuế nhập khẩu 25% đối với các sản phẩm sinh học từ Brazil đã hạn chế nguồn nguyên liệu giá rẻ, khiến các nhà máy sản xuất nhiên liệu tái tạo tăng cường sử dụng dầu đậu tương trong nước - yếu tố mà nhà đầu tư quan tâm đầu tư đậu tương trên AnfinX có thể cân nhắc theo dõi.

Nhu cầu đối với dầu thực vật tại Mỹ cũng đang có dấu hiệu cải thiện. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), lượng mã định danh nhiên liệu sinh học D4 RINs phát hành trong tháng 6 tăng 14% so với tháng trước. Cùng thời điểm, Hiệp hội các nhà ép dầu quốc gia Mỹ (NOPA) cho biết sản lượng nghiền ép đậu tương trong tháng 6 tăng 15,7% so với cùng kỳ, đạt khoảng 5,8 triệu tấn. Tuy nhiên, tồn kho dầu đậu tương của các thành viên NOPA lại giảm 13,5%, xuống mức thấp nhất trong tám tháng - tín hiệu cho thấy nhu cầu tiêu thụ đang hấp thụ một lượng đáng kể nguồn cung trên thị trường, trong đó có sản phẩm đầu tư dầu đậu tương trên AnfinX.

• D4 RINs phát hành tháng 6: +14% so với tháng 5
• Sản lượng nghiền ép đậu tương NOPA tháng 6: khoảng 5,8 triệu tấn (+15,7% so với cùng kỳ)
• Tồn kho dầu đậu tương NOPA: -13,5%, thấp nhất 8 tháng

3.2. Thời tiết bất lợi tại Mỹ và châu Âu

Thời tiết tại các vùng sản xuất lớn cũng tiếp tục hỗ trợ giá. Khu vực phía Bắc và Tây Nam vành đai trồng trọt của Mỹ đang trải qua nền nhiệt khô nóng trên 38 độ C, làm dấy lên lo ngại tình trạng stress nhiệt có thể kéo dài sang đầu tháng 8. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), 66% diện tích đậu tương Mỹ được đánh giá ở mức tốt đến xuất sắc; 66% diện tích đã bước vào giai đoạn nở hoa và 32% đang tạo quả - giai đoạn cây trồng đặc biệt nhạy cảm với độ ẩm đất. Tại châu Âu, nắng nóng kỷ lục cũng đang ảnh hưởng tới triển vọng năng suất của nhóm cây lấy dầu, qua đó làm gia tăng lo ngại về nguồn cung dầu thực vật toàn cầu.

→ Xem thêm: Yếu tố ảnh hưởng giá đậu tương

4. Dòng tiền đầu cơ và triển vọng ngắn hạn

4.1. Vị thế mua ròng của quỹ đầu cơ trên thị trường đậu tương

Diễn biến trên thị trường năng lượng cũng tạo thêm lực đỡ cho nhóm hàng này. Căng thẳng tại eo biển Hormuz và nguy cơ gián đoạn nguồn cung đã đẩy giá dầu thô lên cao, qua đó cải thiện tính cạnh tranh của nhiên liệu sinh học so với nhiên liệu hóa thạch. Cùng với đó, các sự cố vận tải tại Biển Đen làm gia tăng phí bảo hiểm rủi ro hàng hải. Trong bối cảnh nhiều yếu tố hỗ trợ cùng xuất hiện, các quỹ đầu cơ đã đẩy mạnh mua ròng, nâng tổng vị thế mua ròng trên thị trường đậu tương lên khoảng 253.000 hợp đồng - phản ánh tâm lý lạc quan đang chiếm ưu thế trong ngắn hạn. Diễn biến này có thể tiếp tục hỗ trợ giá trên thị trường hàng hóa nông sản trong những phiên tới.

4.2. Những yếu tố có thể khiến giá điều chỉnh

Dù vậy, tháng 7 thường là thời điểm thị trường đậu tương phản ứng mạnh với các rủi ro thời tiết, nên biến động giá trong giai đoạn này thường khó đoán định. Nếu điều kiện thời tiết tại Mỹ cải thiện hoặc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) nâng dự báo năng suất trong các báo cáo sắp tới, áp lực chốt lời (take-profit) có thể xuất hiện và khiến giá bước vào nhịp điều chỉnh mang tính mùa vụ. Đây là yếu tố nhà đầu tư nên cân nhắc khi theo dõi diễn biến giá trong những tuần tới, thay vì kỳ vọng xu hướng tăng sẽ duy trì tuyến tính.

→ Xem thêm: Kênh đầu tư hàng hóa

5. Thị trường trong nước: giá xăng dầu và giá chào khô đậu tương

5.1. Áp lực lên giá bán lẻ xăng dầu

Tại thị trường trong nước, giá dầu thế giới tăng khoảng 9-11% chỉ trong một tuần qua đã kéo giá xăng dầu thành phẩm tại Singapore đồng loạt đi lên. Trong đó, giá xăng RON92 và RON95 tăng khoảng 14%, tiếp tục tạo áp lực lên giá bán lẻ xăng dầu trong nước trong kỳ điều hành tới.

5.2. Giá chào khô đậu tương nhích lên

Trong nước, giá chào khô đậu tương tiếp tục nhích lên. Một số doanh nghiệp thương mại đã nâng giá chào hàng giao tháng 7 và tháng 8 lên 11.400-11.450 đồng/kg, trong khi mặt bằng giá phổ biến hiện dao động trong khoảng 11.200-11.450 đồng/kg. Theo thống kê hàng tàu, khoảng 385.000 tấn khô đậu tương dự kiến cập cảng Việt Nam trong tháng 7 và gần 410.000 tấn trong tháng 8, góp phần bảo đảm nguồn nguyên liệu cho ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Nhà đầu tư quan tâm sản phẩm đầu tư khô đậu tương trên AnfinX có thể theo dõi thêm diễn biến giá tại bảng giá thị trường được cập nhật hàng ngày.

Lời kết

Nhìn chung, phiên 22/7 cho thấy MXV-Index vượt mốc 2.800 điểm nhờ sự cộng hưởng giữa hai câu chuyện: rủi ro địa chính trị đẩy giá năng lượng lên cao, và triển vọng cung-cầu tích cực của đậu tương được tiếp sức gián tiếp từ chính mặt bằng giá dầu đó. Diễn biến đồng pha này có thể tiếp tục chi phối tâm lý thị trường trong ngắn hạn, ít nhất cho đến khi có tín hiệu rõ ràng hơn về căng thẳng tại Trung Đông hoặc các báo cáo cung-cầu chính thức từ USDA.

Nhà đầu tư nên theo dõi sát diễn biến địa chính trị cũng như các báo cáo cung-cầu nông sản trước khi ra quyết định, bởi thị trường hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro cao và không phù hợp với tất cả mọi người. Để cập nhật diễn biến giá đậu tương, dầu đậu tương, khô đậu tương và các mặt hàng khác theo thời gian thực, bạn có thể tải ứng dụng AnfinX - Ứng dụng giao dịch phái sinh hàng hóa đầu tiên dành cho người Việt.