MXV-Index tăng tuần thứ 5 liên tiếp: Dầu thô, đậu tương cùng bứt phá

Đóng cửa tuần giao dịch 20-24/7/2026, chỉ số MXV-Index tăng 2,4% lên 2.811 điểm, đánh dấu tuần tăng thứ 5 liên tiếp trên bảng giá thị trường hàng hóa. Lực mua diện rộng (broad-based buying) lan tỏa khắp các nhóm mặt hàng, trong đó nổi bật nhất là giá dầu thô bật tăng hơn 9% khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, còn đậu tương lập đỉnh 3,5 năm nhờ thời tiết bất lợi tại Mỹ và lực mua mạnh từ Trung Quốc. Vậy điều gì đang thực sự chi phối dòng tiền trên thị trường hàng hóa phái sinh tuần qua, và nhà đầu tư nên theo dõi những yếu tố nào trong tuần tới? Bài viết dưới đây tổng hợp toàn cảnh diễn biến tuần, từ năng lượng, nông sản đến thị trường trong nước.

1. Bức tranh chung: MXV-Index tăng tuần thứ 5 liên tiếp

Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trải qua một tuần giao dịch tích cực khi lực mua áp đảo ở hầu hết các nhóm mặt hàng. Đóng cửa phiên cuối tuần (24/7), chỉ số MXV-Index dừng ở 2.811 điểm, tăng 2,4% so với tuần trước đó - đánh dấu tuần tăng thứ năm liên tiếp của chỉ số này.

1.1. Nhóm năng lượng và nông sản dẫn dắt đà tăng

Nhóm năng lượng tiếp tục là tâm điểm của tuần khi giá hai mặt hàng dầu thô đồng loạt tăng vọt hơn 9% trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang (phân tích chi tiết ở phần 2).

Không kém phần sôi động, nhóm nông sản cũng ghi nhận diễn biến tích cực khi đậu tương tăng 4,2% lên mức cao nhất trong 3,5 năm, kéo theo đà tăng của khô đậu tương. Diễn biến này cho thấy dòng tiền đầu cơ (speculative flow) tiếp tục đổ vào thị trường hàng hóa trong bối cảnh nhiều rủi ro địa chính trị và nguồn cung đan xen.

1.2. Toàn cảnh số liệu trong tuần

• MXV-Index: 2.811 điểm (+2,4% so với tuần trước)
• Dầu WTI: 89,3 USD/thùng (+9,2%)
• Dầu Brent: 96,8 USD/thùng (+9,9%, có thời điểm vượt 100 USD/thùng)
• Đậu tương: 460,6 USD/tấn (+4,2%, cao nhất 3,5 năm)
• Khô đậu tương: 369,5 USD/tấn (+5,2%)

Đà tăng không đồng đều giữa các nhóm hàng, phản ánh sự phân hóa thị trường (market divergence) khi dòng tiền tập trung chủ yếu vào năng lượng và một số mặt hàng nông sản trọng điểm. Nhà đầu tư có thể theo dõi diễn biến hàng ngày qua chuyên mục tin thị trường hàng hóa của Anfin để cập nhật kịp thời.

2. Giá dầu thô tăng hơn 9%: Căng thẳng Trung Đông là tâm điểm

Tuần qua, giá dầu thô tiếp tục tăng mạnh khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu. Cả Mỹ và Iran đều có thêm các động thái quân sự, khiến an ninh khu vực duy trì ở trạng thái báo động.

2.1. Rủi ro nguồn cung qua eo biển Hormuz

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nhiều lần khẳng định chủ quyền đối với eo biển Hormuz và tuyên bố có thể phong tỏa tuyến vận tải huyết mạch này - nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đưa ra phát biểu cứng rắn, cảnh báo khả năng tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Iran, đồng thời khẳng định Washington sẽ không nối lại đối thoại với Tehran cho đến khi nước này thể hiện thiện chí đàm phán.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), lưu lượng tàu qua khu vực liên tục duy trì dưới 12 chuyến/ngày, giảm gần 60% so với đầu tháng 7. Đây là tín hiệu cho thấy rủi ro gián đoạn nguồn cung đang hiện hữu rõ rệt hơn, và cũng là động lực chính đẩy giá dầu tăng trong phần lớn các phiên của tuần.

2.2. Biển Đỏ và áp lực chốt lời cuối tuần

Căng thẳng cũng lan sang khu vực Biển Đỏ. Ngay đầu tuần, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt lệnh cấm vận hàng hải với Saudi Arabia, đồng thời đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb - tuyến vận tải thay thế quan trọng của khu vực. Diễn biến này buộc nhiều tàu hàng phải đổi hướng qua Kênh đào Suez hoặc vòng qua Mũi Hảo Vọng để tới châu Á, kéo dài thời gian vận chuyển thêm khoảng bốn tuần và làm tăng đáng kể chi phí logistics cũng như nhiên liệu.

Đặc biệt, phiên 23/7, thông tin Houthi tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia khiến giá dầu tăng vọt khoảng 7% chỉ trong một phiên, phản ánh rõ tâm lý lo ngại rủi ro nguồn cung của thị trường. Khép tuần, giá dầu WTI tăng 9,2% lên 89,3 USD/thùng, còn dầu Brent tăng gần 9,9%, lên 96,8 USD/thùng; có thời điểm trong tuần, giá dầu Brent vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu sau hai tháng.

Tuy nhiên, đà tăng đã hạ nhiệt trong phiên cuối tuần. Ngày 24/7, thông tin Trung Quốc khởi xướng nỗ lực nối lại đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran giúp xoa dịu tâm lý thị trường, kéo giá dầu giảm khoảng 3%. Cùng với đó, hoạt động chốt lời (take-profit) gia tăng sau chuỗi tăng mạnh trước đó cũng tạo thêm áp lực điều chỉnh, cho thấy quá trình tái định giá (re-pricing) rủi ro địa chính trị của thị trường không diễn ra theo một chiều duy nhất - một ví dụ điển hình cho nhóm các yếu tố ảnh hưởng đến giá hàng hóa mà nhà đầu tư cần theo dõi sát.

Lưu ý: Hiện nay, hàng hóa thuộc nhóm năng lượng chưa được cấp phép giao dịch tại Việt Nam, bất kỳ đơn vị nào tổ chức giao dịch nhóm hàng này tại Việt Nam đều là hành vi vi phạm.

3. Đậu tương lập đỉnh 3,5 năm: Thời tiết Mỹ và lực mua Trung Quốc

Thị trường đậu tương thế giới vừa trải qua một tuần giao dịch khởi sắc khi giá tăng mạnh nhờ sự cộng hưởng của ba yếu tố: thời tiết bất lợi tại Mỹ, nhu cầu nhập khẩu tăng cao từ Trung Quốc và hoạt động nghiền ép (crushing) nội địa lập kỷ lục.

3.1. Thời tiết bất lợi tại vành đai trồng đậu tương Mỹ

Ngay từ phiên đầu tuần (20/7), thông tin Mỹ bán một lượng lớn đậu tương sang Trung Quốc đã đẩy giá tăng gần 2%, lên 450,5 USD/tấn. Hai phiên sau đó, giá tiếp tục leo lên 454,7 USD/tấn khi thời tiết khô nóng cực đoan bao trùm nhiều khu vực trồng đậu tương tại miền Bắc và miền Tây nước Mỹ.

Báo cáo Tiến độ mùa vụ mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy chỉ 66% diện tích đậu tương được đánh giá ở mức tốt đến rất tốt, thấp hơn đáng kể so với 70% cùng kỳ năm ngoái. World Weather Inc. cũng cảnh báo tình trạng stress nhiệt có thể kéo dài đến đầu tháng 8, làm suy giảm độ ẩm đất và gia tăng rủi ro đối với năng suất.

Dù chịu áp lực chốt lời trong phiên cuối tuần, đậu tương vẫn đóng cửa ở vùng giá cao nhất tuần, tăng 4,2% lên 460,6 USD/tấn - mức cao nhất trong 3,5 năm; giá khô đậu tương cũng tăng 5,2%, lên 369,5 USD/tấn. Đây là một trong những diễn biến đáng chú ý nhất của thị trường hàng hóa nông sản trong tuần qua.

3.2. Trung Quốc đẩy mạnh mua vào, tồn kho toàn cầu co hẹp

Nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc tiếp tục củng cố triển vọng tiêu thụ đậu tương Mỹ. USDA xác nhận nước này đã bán thêm 264.000 tấn đậu tương vụ mới cho Trung Quốc, cùng 110.000 tấn cho các thị trường chưa xác định. Tính trong 20 ngày đầu tháng 7, Trung Quốc chiếm gần 67% tổng lượng đậu tương Mỹ được bán ra. Đến giữa tháng 7, tổng khối lượng đậu tương Mỹ đã cam kết xuất khẩu (export commitments) đạt khoảng 4,6 triệu tấn - mức cao nhất trong 4 năm và tăng tới 94% so với cùng kỳ năm trước.

Nhu cầu mạnh mẽ tại thị trường nội địa Mỹ cũng hỗ trợ thêm cho giá. Theo Hiệp hội Các nhà ép dầu Quốc gia Mỹ (NOPA), sản lượng nghiền ép (crushing) trong tháng gần nhất đạt hơn 5,8 triệu tấn - mức cao kỷ lục, tăng gần 16% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi tồn kho dầu đậu tương giảm xuống mức thấp nhất trong 8 tháng.

Về nguồn cung, báo cáo WASDE tháng 7 của USDA hạ dự báo tồn kho cuối kỳ niên vụ 2025-2026 của Mỹ xuống còn gần 9 triệu tấn, đồng thời giảm dự báo tồn kho đậu tương toàn cầu niên vụ 2026-2027 xuống còn 124,17 triệu tấn. Tại Nam Mỹ, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu Brazil (ANEC) cũng điều chỉnh giảm dự báo xuất khẩu đậu tương tháng 7 xuống còn 13,5 triệu tấn do các quy định kiểm dịch thực vật mới của Trung Quốc và tình trạng ùn tắc cảng. Với biên độ biến động lớn trong tuần, đây cũng là giai đoạn nhiều nhà giao dịch quan tâm hơn đến đầu tư khô đậu tương trên AnfinX để tận dụng chênh lệch giá.

→ Xem thêm: Yếu tố ảnh hưởng đến giá đậu tương

4. Thị trường trong nước: Giá xăng dầu và đậu tương nhập khẩu đều tăng

Đà tăng của thị trường thế giới đã nhanh chóng lan tỏa đến thị trường trong nước, thể hiện rõ ở cả nhóm năng lượng lẫn nông sản.

4.1. Giá bán lẻ xăng dầu điều chỉnh tăng

Tại thị trường trong nước, giá bán lẻ xăng dầu cũng được điều chỉnh tăng trong kỳ điều hành ngày 23/7 theo diễn biến của giá thế giới. Theo quyết định của Liên Bộ Công Thương - Tài chính, cả bốn mặt hàng xăng dầu đều tăng giá. Trong đó, giá dầu diesel tăng 10,5%, vượt mốc 25.000 đồng/lít - mức cao nhất trong hơn một tháng. Hai mặt hàng xăng sinh học cũng tăng khoảng 1.000 đồng/lít (tương đương 4-5,5%), lên mức cao nhất kể từ giữa tháng 6.

4.2. Nhập khẩu đậu tương của Việt Nam tăng mạnh

Ở chiều ngược lại, giá đậu tương thế giới tăng cùng chi phí logistics đi lên đã kéo giá chào bán khô đậu tương giao ngay tại các cảng tăng khoảng 200 đồng/kg, lên 11.500-11.600 đồng/kg đối với các hợp đồng giao tháng 7 và tháng 8.

Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 7, Việt Nam nhập khẩu gần 188.000 tấn đậu tương, gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/7, lượng nhập khẩu đạt hơn 2,1 triệu tấn với kim ngạch vượt 1,02 tỷ USD, tăng lần lượt 61,1% về lượng và 69,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

→ Xem thêm: Đầu tư Đậu tương trên AnfinX

5. Những yếu tố cần theo dõi tuần tới

Dù USDA vẫn dự báo Mỹ đạt sản lượng đậu tương kỷ lục trong niên vụ 2026-2027 nhờ diện tích gieo trồng tăng, thị trường vẫn thận trọng trước rủi ro thời tiết trong giai đoạn hình thành năng suất. Diễn biến thời tiết tại Trung Tây nước Mỹ cùng tiến độ xuất khẩu nhiều khả năng sẽ tiếp tục chi phối xu hướng giá đậu tương trong thời gian tới.

5.1. Những yếu tố cần theo dõi

• Diễn biến đàm phán hòa bình Mỹ - Iran và nguy cơ leo thang trở lại tại Hormuz, Bab el-Mandeb
• Thời tiết vành đai Trung Tây nước Mỹ trong giai đoạn hình thành năng suất đậu tương (đến đầu tháng 8)
• Tiến độ xuất khẩu đậu tương Mỹ - Trung Quốc và số liệu bán hàng tuần của USDA
• Kỳ điều hành giá xăng dầu trong nước tiếp theo

5.2. Góc nhìn quản trị rủi ro cho nhà đầu tư

Biên độ biến động lớn như tuần qua - dầu thô tăng gần 10% trong khi có phiên đảo chiều giảm 3%, đậu tương tăng liên tục rồi chịu áp lực chốt lời cuối tuần - là lời nhắc rằng thị trường hàng hóa phái sinh luôn tiềm ẩn biến động hai chiều. Vì vậy, việc quản lý rủi ro khi đầu tư hàng hóa và theo dõi sát các mốc kháng cự (resistance) - hỗ trợ (support) quan trọng vẫn là nguyên tắc cần thiết trước khi ra quyết định giao dịch, thay vì chỉ chạy theo diễn biến ngắn hạn.

→ Xem thêm: Hướng dẫn mở tài khoản AnfinX

Lời kết

Nhìn chung, tuần giao dịch 20-24/7/2026 cho thấy MXV-Index tiếp tục nối dài chuỗi tăng lên phiên thứ năm liên tiếp, với động lực chính đến từ năng lượng và nông sản - hai nhóm hàng vốn nhạy cảm với cả yếu tố địa chính trị lẫn thời tiết. Diễn biến này thường không bền vững tuyệt đối, bởi các đợt tăng nóng vì lo ngại nguồn cung hoặc thời tiết có thể đảo chiều nhanh khi tình hình hạ nhiệt hoặc dữ liệu mùa vụ được cải thiện, như những gì đã diễn ra trong phiên cuối tuần.

Lưu ý: thị trường hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro cao và không phù hợp với tất cả mọi người; nhà đầu tư nên trang bị đầy đủ kiến thức và chiến lược quản trị rủi ro trước khi tham gia. Nếu bạn đang tìm kênh cập nhật diễn biến thị trường hàng hóa và giao dịch minh bạch, hãy tải ứng dụng AnfinX - Ứng dụng giao dịch phái sinh hàng hóa đầu tiên dành cho người Việt, do Anfin phát triển, để theo dõi bảng giá thời gian thực và đồng hành cùng Anfin trong những tuần giao dịch tiếp theo.