Dầu lao dốc hơn 4%, cà phê tăng vọt: Vì sao thị trường phân hóa mạnh?

Phiên giao dịch ngày 28/07/2026, chỉ số MXV-Index giảm 1% xuống 2.732 điểm, đánh dấu phiên giảm thứ hai liên tiếp khi nhóm năng lượng tiếp tục dẫn dắt đà suy yếu của thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới. Giá dầu WTI lao dốc hơn 4% xuống 79,26 USD/thùng, còn dầu Brent giảm hơn 4,8% xuống dưới 84,1 USD/thùng, trong bối cảnh thị trường đón nhận loạt tín hiệu tích cực về khơi thông vận tải tại Trung Đông. Trái ngược hoàn toàn, giá cà phê Arabica bật tăng 4,6% khi tồn kho đạt chuẩn tại Sở giao dịch Liên lục địa Hoa Kỳ (ICE US) rơi xuống mức thấp nhất hơn hai năm. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết hai câu chuyện trái chiều này và những yếu tố trader cần theo dõi trong phiên tới.

1. Bức tranh chung: MXV-Index giảm phiên thứ hai liên tiếp

1.1. Diễn biến MXV-Index phiên 28/7

Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), sau phần lớn thời gian giao dịch giằng co trong biên độ hẹp, lực bán bất ngờ áp đảo vào cuối phiên 28/7, kéo 4 trên tổng số 5 nhóm hàng đóng cửa trong sắc đỏ. Đóng cửa, MXV-Index giảm 1% xuống còn 2.732 điểm, nối dài chuỗi điều chỉnh sau khi chỉ số này vừa thiết lập vùng đỉnh gần 2.835 điểm chỉ vài phiên trước đó.

1.2. Năng lượng là tâm điểm kéo chỉ số

Đáng chú ý, năng lượng tiếp tục là tâm điểm của thị trường hàng hóa trong phiên hôm qua. Đây đã là phiên thứ hai liên tiếp nhóm hàng này gây áp lực lên chỉ số chung, phản ánh rõ sự phân hóa thị trường (market divergence) khi dầu thô lao dốc mạnh còn nhóm nguyên liệu công nghiệp, đặc biệt là cà phê, lại diễn biến ngược chiều hoàn toàn. Sự trái chiều này cho thấy nhà đầu tư đang định giá lại rủi ro theo từng câu chuyện cung-cầu riêng biệt của mỗi mặt hàng, thay vì phản ứng đồng pha theo một xu hướng chung.

2. Vì sao giá dầu lao dốc hơn 4%

2.1. Kỳ vọng khơi thông eo biển Hormuz

Diễn biến đáng chú ý nhất đến từ cuộc đàm phán giữa Iran và Oman nhằm xây dựng cơ chế quản lý hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Theo đó, Oman đã đề xuất một kế hoạch được các quốc gia vùng Vịnh hậu thuẫn, áp dụng cơ chế thu phí tự nguyện đối với các tàu đi qua eo biển này nhằm từng bước khôi phục hoạt động lưu thông trên tuyến hàng hải huyết mạch của ngành năng lượng toàn cầu.

Mặc dù đề xuất trên chưa nhận được sự đồng thuận từ phía Iran, thông tin này vẫn góp phần xoa dịu lo ngại trên thị trường, qua đó tạo sức ép khiến giá dầu tiếp tục đi xuống. Có thể thấy, thị trường dầu đang tái định giá (re-pricing) rủi ro gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông theo hướng bớt tiêu cực hơn so với vài tuần trước.

2.2. Trung Quốc - Houthi và tín hiệu vận tải cải thiện

Cùng thời điểm, thị trường cũng đón nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành đàm phán trực tiếp với lực lượng Houthi nhằm bảo đảm các tàu chở dầu của nước này có thể đi qua khu vực phía nam Biển Đỏ mà không bị tấn công. Nếu đạt được thỏa thuận, nguy cơ gián đoạn đối với các chuyến hàng dầu của Trung Quốc sẽ giảm bớt, qua đó cải thiện kỳ vọng về nguồn cung trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực này chưa đồng nghĩa với việc rủi ro tại Trung Đông đã được loại bỏ hoàn toàn. Lực lượng Houthi vẫn tiếp tục tuyên bố nhận trách nhiệm cho các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia dọc bờ Biển Đỏ, cho thấy nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu trong ngắn hạn.

Dù vậy, hoạt động vận tải qua khu vực đã ghi nhận một số tín hiệu cải thiện. Theo dữ liệu của LSEG, hai tàu chở dầu của Trung Quốc với tổng khối lượng khoảng 4 triệu thùng dầu từ Saudi Arabia đã đi qua eo biển Bab el-Mandeb mà không gặp sự cố. Đồng thời, dữ liệu từ Kpler cho thấy số tàu di chuyển qua eo biển này đã tăng lên 28 chiếc trong ngày 27/7, mức cao nhất trong 4 ngày.

2.3. Đàm phán Nga - Ukraine và nguồn cung dầu Nga

Bên cạnh đó, thị trường năng lượng còn chịu thêm áp lực sau phát biểu mới nhất của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy. Sau cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Zelenskiy nhấn mạnh sự cần thiết phải thúc đẩy tiến trình ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột với Nga kéo dài từ năm 2022.

Nếu các cuộc đàm phán đạt được tiến triển, một phần rào cản đối với nguồn cung dầu của Nga có thể được tháo gỡ. Đồng thời, căng thẳng hạ nhiệt tại Đông Âu cũng sẽ góp phần bảo đảm an ninh cho tuyến vận tải qua Biển Đen - cửa ngõ xuất khẩu quan trọng của Kazakhstan, một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn thuộc liên minh OPEC+. Cộng hưởng với những tín hiệu hạ nhiệt trong quan hệ Mỹ - Iran, loạt diễn biến này đã kéo giá dầu điều chỉnh mạnh, đặc biệt sau giai đoạn giá duy trì ở vùng quá mua khiến hoạt động chốt lời (take-profit) diễn ra đồng loạt.

Lưu ý: Hiện nay, hàng hóa thuộc nhóm năng lượng chưa được cấp phép giao dịch tại Việt Nam, bất kỳ đơn vị nào tổ chức giao dịch nhóm hàng này tại Việt Nam đều là hành vi vi phạm.

3. Cà phê Arabica ngược dòng tăng mạnh

Trái ngược với diễn biến ảm đạm trên thị trường năng lượng, giá cà phê đồng loạt tăng mạnh trong phiên giao dịch hôm qua khi thị trường lo ngại nguồn cung Arabica trong ngắn hạn tiếp tục bị thắt chặt. Kết phiên, giá cà phê Arabica tăng 4,6% lên 7.482 USD/tấn, trong khi giá cà phê Robusta giao tháng 9 tăng 2%, lên 3.877 USD/tấn. Bạn có thể tham khảo thêm bài viết so sánh giá Arabica và Robusta để hiểu rõ hơn sự khác biệt giữa hai dòng cà phê này trên các sàn kỳ hạn.

3.1. Tồn kho ICE xuống thấp nhất hơn hai năm

Theo dữ liệu từ Sở ICE, lượng tồn kho Arabica được chứng nhận giảm thêm hơn 3.000 bao trong phiên hôm qua, xuống còn khoảng 289.760 bao - mức thấp nhất kể từ đầu tháng 9/2024 và chỉ bằng 63,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, lượng cà phê có xuất xứ từ Brazil trong hệ thống kho ICE chỉ còn hơn 6.700 bao, tương đương chưa đầy 2,3% tổng lượng tồn kho. Trong khi đó, lượng cà phê chờ phân hạng vẫn bằng 0 trong 14 phiên liên tiếp, cho thấy nguồn cung mới bổ sung vào hệ thống vẫn rất hạn chế.

3.2. Thu hoạch Brazil chậm, rủi ro thời tiết

Trong bối cảnh tồn kho xuống thấp, thị trường trở nên nhạy cảm hơn với mọi thông tin liên quan đến vụ mùa Brazil. Theo dữ liệu của Barchart, tính đến ngày 17/7, tiến độ thu hoạch của hợp tác xã Cooxupé mới đạt 47,3%, thấp hơn mức 59% cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, Safras & Mercado cho biết vụ thu hoạch cà phê Brazil niên vụ 2026-2027 mới hoàn thành 64% tính đến ngày 15/7, thấp hơn mức 77% cùng kỳ năm trước và thấp hơn mức trung bình 5 năm là 70%.

Áp lực đối với nguồn cung càng gia tăng khi cuối tuần trước, nhiều vùng trồng cà phê trọng điểm của Brazil như Garça, Mogiana Paulista, Cooxupé và Ibiá (Cerrado Mineiro) ghi nhận mưa lớn, có nơi lên tới 90 mm kèm theo mưa đá cục bộ. Thời tiết bất lợi được dự báo sẽ làm chậm tiến độ thu hoạch, ảnh hưởng đến chất lượng hạt và có thể tác động tiêu cực đến vụ mùa tiếp theo nếu tình trạng mưa kéo dài trong tháng 8 như một số cơ quan khí tượng dự báo.

4. Triển vọng giá cà phê: Hai lực kéo trái chiều

4.1. Vì sao thị trường phản ứng mạnh trước tin xấu Brazil

Khi lượng tồn kho đạt chuẩn xuống thấp như hiện tại, thị trường thường phản ứng mạnh hơn hẳn trước mọi thông tin bất lợi liên quan đến nguồn cung. Theo ghi nhận của Anfin, chỉ cần tiến độ thu hoạch tại Brazil tiếp tục chậm lại hoặc xuất hiện nghi ngờ về chất lượng hạt, giá cà phê hoàn toàn có thể biến động mạnh hơn nữa do nguồn cung giao ngay trở nên khan hiếm.

Bên cạnh các yếu tố cơ bản, đà tăng của giá cà phê tiếp tục nối dài còn đến từ hoạt động mua bù vị thế bán (short covering) sau giai đoạn giá giảm trước đó. Khi giá vượt qua một số ngưỡng kỹ thuật, nhiều nhà đầu tư buộc phải đóng vị thế bán, tạo thêm lực mua trong ngắn hạn.

Dù vậy, còn quá sớm để khẳng định thị trường đã quay trở lại xu hướng tăng mạnh và bền vững. Nhìn chung, giá cà phê hiện đang chịu tác động của hai lực kéo trái chiều. Một mặt, tồn kho Arabica ở mức thấp, tiến độ thu hoạch Brazil chậm, rủi ro thời tiết và tâm lý găm hàng của nông dân tiếp tục hỗ trợ giá. Mặt khác, thị trường vẫn kỳ vọng Brazil sẽ có vụ mùa lớn, tồn kho Robusta đang có dấu hiệu phục hồi, trong khi dòng tiền đầu cơ (speculative flow) vẫn khá thận trọng - số liệu thị trường cho thấy các quỹ đã giảm vị thế mua ròng Arabica xuống còn 10.583 lô. Như vậy, lực mua đầu cơ chưa thực sự quay trở lại mạnh mẽ.

→ Xem thêm: Yếu tố ảnh hưởng đến giá cà phê

4.2. Thị trường nội địa Tây Nguyên

Tại thị trường nội địa, giao dịch vẫn khá trầm lắng khi niên vụ bước vào giai đoạn cuối với nguồn cung không còn dồi dào, trong khi nhu cầu thu mua chưa có nhiều cải thiện. Trong ngày hôm qua, giá cà phê nhân xô tại khu vực Tây Nguyên được thu mua ở mức 96.500 đồng/kg, tăng 600 đồng/kg so với ngày trước đó.

Lời kết

Phiên 28/7 cho thấy rõ nét sự phân hóa của thị trường hàng hóa nguyên liệu: trong khi năng lượng - dẫn đầu là dầu thô - tiếp tục chịu áp lực từ những tín hiệu hạ nhiệt địa chính trị tại Trung Đông và Đông Âu, thì cà phê Arabica lại hưởng lợi từ câu chuyện tồn kho khan hiếm và rủi ro vụ mùa Brazil. Trong ngắn hạn, giá dầu có thể tiếp tục biến động mạnh theo diễn biến đàm phán tại Hormuz và Biển Đỏ, trong khi giá cà phê nhiều khả năng vẫn nhạy cảm với mọi thông tin liên quan đến tiến độ thu hoạch Brazil, dù đà tăng hiện tại chưa chắc đã phản ánh một xu hướng bền vững.