MXV-Index giảm phiên thứ ba liên tiếp: Dầu lao dốc, ca cao ngược dòng?

Phiên giao dịch ngày 03/08/2026, chỉ số MXV-Index giảm hơn 1%, lùi về mốc 2.727 điểm và nối dài chuỗi suy yếu sang phiên thứ ba liên tiếp. Áp lực bán chủ yếu đến từ nhóm năng lượng khi giá dầu thế giới lao dốc hơn 5% sau loạt tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Trong khi đó, diễn biến lại hoàn toàn trái ngược ở nhóm nguyên liệu công nghiệp, khi giá ca cao bật tăng vọt hơn 10% nhờ lo ngại mới về nguồn cung.

1. Bức tranh chung: Áp lực bán quay lại thị trường hàng hóa

Sau chuỗi tăng 5 tuần liên tiếp hồi cuối tháng 7, MXV-Index bắt đầu điều chỉnh trở lại từ vùng 2.800 điểm và tiếp tục mất điểm trong phiên đầu tuần. Diễn biến này phản ánh sự phân hóa thị trường (market divergence) rõ nét giữa các nhóm hàng: năng lượng chìm trong sắc đỏ trong khi nhóm nguyên liệu công nghiệp lại ghi nhận lực mua diện rộng (broad-based buying), đặc biệt ở mặt hàng ca cao.

Theo dữ liệu của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), diễn biến trái chiều giữa hai nhóm hàng khiến bức tranh chung của thị trường phiên 03/08/2026 không đồng nhất, dù chỉ số tổng vẫn nghiêng về sắc đỏ do tỷ trọng lớn của nhóm năng lượng trong rổ tính chỉ số.

2. Vì sao giá dầu lao dốc hơn 5%?

2.1. Tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông

Những tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng mới tại Trung Đông xuất hiện trong cuối tuần vừa qua đã kích hoạt các điều chỉnh kỹ thuật trên thị trường, khiến giá dầu thô thế giới quay đầu giảm mạnh trong phiên giao dịch đầu tiên của tháng 8.

Vào thứ Bảy tuần trước (01/08), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hoãn tấn công vào Iran nhằm mở đường cho các biện pháp ngoại giao. Động thái này ngay lập tức tác động lên thị trường dầu thô, tạo đà giảm giá mạnh cho mặt hàng này. Đến ngày 03/08, ông Trump khẳng định thêm các cuộc đàm phán với Tehran đang diễn ra, tiếp tục củng cố tâm lý lạc quan trên thị trường về khả năng tái ổn định nguồn cung dầu từ Trung Đông.

Ông Trump cũng cho biết quyết định hạ nhiệt căng thẳng của Washington được đưa ra theo đề nghị của nhiều quốc gia Trung Đông. Trước đó, thị trường từng đặc biệt lo ngại khi ngoài eo biển Hormuz, lực lượng Houthi còn tuyên bố phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb - tuyến hàng hải thay thế quan trọng của Saudi Arabia.

Về phía Iran, dù vẫn phủ nhận các tuyên bố của Nhà Trắng về việc đang tiến hành hoặc có kế hoạch đàm phán với Mỹ, Tehran cũng phát đi những tín hiệu tích cực. Hãng thông tấn quốc gia Iran cuối tuần qua dẫn lời Ngoại trưởng Abbas Araqchi cho biết các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman về cơ chế quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz đang bước vào giai đoạn cuối.

Theo dữ liệu MXV, khép lại phiên 03/08, giá dầu WTI giảm hơn 5,1% xuống 80,3 USD/thùng, trong khi dầu Brent giảm hơn 4,7%, còn 83,3 USD/thùng.

2.2. Nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc phát tín hiệu suy yếu

Bên cạnh các tín hiệu hạ nhiệt địa chính trị, giá dầu còn chịu thêm áp lực từ sự suy yếu của nhu cầu tiêu thụ. Chỉ số PMI ngành sản xuất của Trung Quốc trong tháng 7 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu quý II, làm gia tăng lo ngại về triển vọng tiêu thụ năng lượng tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Sự suy yếu này diễn ra đồng thời với đà giảm giá mạnh của dầu, cho thấy áp lực bán không chỉ đến từ yếu tố địa chính trị mà còn từ chính nội tại cung - cầu (fundamentals) của thị trường.

3. Rủi ro nào có thể khiến giá dầu đảo chiều?

Dù xu hướng ngắn hạn nghiêng về giảm, thị trường vẫn còn nhiều biến số có thể khiến giá dầu tái định giá (re-pricing) trở lại nếu tình hình thay đổi.

Khả năng giá dầu tăng trở lại vẫn còn nếu Iran tiếp tục phủ nhận các cuộc đàm phán với Mỹ. Nếu không xuất hiện những tiến triển đáng chú ý giúp hàn gắn quan hệ giữa hai nước, sự lạc quan hiện nay có thể nhanh chóng bị xói mòn. Trong bối cảnh nguồn cung dầu từ Trung Đông qua eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb vẫn đang bị gián đoạn nghiêm trọng, giá dầu hoàn toàn có thể phục hồi trở lại nếu căng thẳng tái bùng phát.

Bên cạnh đó, một yếu tố khác cũng cần được theo dõi sát là lượng dầu trong Kho Dự trữ Dầu thô Chiến lược (SPR) của Mỹ đã xuống mức thấp nhất trong hơn 40 năm. Trong khi đó, nền kinh tế Mỹ lại đang phát đi những tín hiệu khởi sắc khi chỉ số PMI ngành sản xuất lên mức cao nhất trong hơn bốn năm. Điều này làm gia tăng lo ngại về khả năng đáp ứng nhu cầu tại thị trường tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới, và có thể trở thành yếu tố hỗ trợ giá trong thời gian tới.

Lưu ý: Hiện nay, hàng hóa thuộc nhóm năng lượng chưa được cấp phép giao dịch tại Việt Nam, bất kỳ đơn vị nào tổ chức giao dịch nhóm hàng này tại Việt Nam đều là hành vi vi phạm.

4. Ca cao ngược dòng, giá bật tăng hơn 10%

Ngược chiều với thị trường năng lượng, sắc xanh giành ưu thế trên nhóm nguyên liệu công nghiệp trong phiên đầu tuần. Trong đó, mặt hàng ca cao gây chú ý khi đóng cửa giá tăng vọt hơn 10%, lên 5.939 USD/tấn. Động lực chính đến từ những lo ngại mới về triển vọng nguồn cung tại Bờ Biển Ngà và Ghana - hai quốc gia sản xuất ca cao lớn nhất thế giới.

4.1. Nguồn cung tại Bờ Biển Ngà và Ghana suy giảm

Cuối tuần trước, Cơ quan Quản lý Ca cao Ghana (COCOBOD) dự báo sản lượng niên vụ 2026-2027 chỉ đạt khoảng 450.000-550.000 tấn, thấp hơn 200.000-300.000 tấn so với dự báo của niên vụ 2025-2026. Sản lượng sụt giảm được cho là xuất phát từ tác động đồng thời của bệnh chồi trương phồng, diện tích cây già cỗi ngày càng lớn và nguy cơ thời tiết bất lợi do hiện tượng El Niño.

Triển vọng tại Bờ Biển Ngà cũng kém khả quan. Các khảo sát đầu vụ cho thấy tỷ lệ đậu quả thấp hơn mức trung bình nhiều năm, khiến sản lượng niên vụ tới được dự báo giảm hơn 10%, xuống khoảng 1,8 triệu tấn - thấp hơn đáng kể so với mức 2,2 triệu tấn của niên vụ 2025-2026.

• Ghana: sản lượng dự kiến 450.000-550.000 tấn, giảm 200.000-300.000 tấn so với niên vụ trước
• Bờ Biển Ngà: sản lượng dự kiến khoảng 1,8 triệu tấn, giảm hơn 10% so với mức 2,2 triệu tấn niên vụ 2025-2026
• Nguyên nhân: bệnh chồi trương phồng, cây già cỗi, rủi ro thời tiết El Niño

4.2. Nhu cầu phân hóa giữa các thị trường tiêu thụ

Trong khi nguồn cung đứng trước nguy cơ thu hẹp, nhu cầu tiêu thụ tại nhiều thị trường lớn lại phát đi tín hiệu phân hóa (market divergence) rõ nét.

Tại Bắc Mỹ, Hiệp hội Bánh kẹo Quốc gia cho biết lượng ca cao xay xát trong quý II/2026 tăng 7,7% so với cùng kỳ, đạt 109.660 tấn, trái ngược với dự báo giảm 1% trước đó. Tại châu Á, Hiệp hội Ca cao châu Á cũng ghi nhận lượng xay xát tăng tới 25%, đạt 224.650 tấn, cao hơn nhiều so với kỳ vọng tăng 9%.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu tại châu Âu vẫn khá trầm lắng. Hiệp hội Ca cao châu Âu cho biết lượng ca cao xay xát trong quý II/2026 giảm 4,6%, còn hơn 316.360 tấn - mức thấp nhất của quý II trong sáu năm trở lại đây.

→ Xem thêm: Yếu tố ảnh hưởng đến giá hàng hóa

5. Thời tiết Tây Phi - biến số cần tiếp tục theo dõi

Bên cạnh câu chuyện cung - cầu, diễn biến thời tiết tại Tây Phi vẫn là yếu tố được thị trường theo dõi sát. World Weather Inc. dự báo lượng mưa trong tuần tới sẽ gia tăng trên các vùng trồng ca cao từ Bờ Biển Ngà đến Cameroon và Nigeria, giúp bổ sung độ ẩm cho cây trồng. Tuy nhiên, nhiều nông dân tại Ghana lo ngại mưa kéo dài sẽ làm gia tăng dịch bệnh, gây rụng hoa và ảnh hưởng đến quá trình đậu quả. Trong khi đó, người trồng ca cao tại Bờ Biển Ngà lại đánh giá điều kiện nắng trong thời gian gần đây khá thuận lợi cho sự phát triển của cây.

Giới đầu tư cũng chưa loại bỏ những rủi ro từ hiện tượng El Niño. Trong các chu kỳ trước, El Niño thường gây mưa nhiều vào tháng 8, tạo điều kiện cho bệnh thối đen quả và bệnh chồi trương phồng phát triển, trước khi chuyển sang giai đoạn khô hạn vào cuối năm, làm ảnh hưởng đáng kể đến vụ phụ. Vì vậy, diễn biến thời tiết tại Tây Phi sẽ tiếp tục là một trong những biến số quan trọng đối với triển vọng nguồn cung và xu hướng giá ca cao trong thời gian tới.

→ Xem thêm: Đầu tư ca cao phái sinh tại AnfinX

Lời kết

Phiên 03/08/2026 cho thấy rõ sự phân hóa của thị trường hàng hóa nguyên liệu: năng lượng chịu áp lực bán mạnh trước các tín hiệu hạ nhiệt địa chính trị, trong khi nguyên liệu công nghiệp - đặc biệt là ca cao - lại hưởng lợi từ lo ngại nguồn cung tại Tây Phi. Xu hướng này có thể còn tiếp diễn trong ngắn hạn, nhưng cả hai chiều đều tiềm ẩn khả năng đảo chiều nếu các yếu tố nền tảng thay đổi. Thị trường hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro cao và không phù hợp với tất cả mọi người; bạn có thể theo dõi thêm diễn biến tại tin thị trường hàng hóa của Anfin để cập nhật kịp thời.