Giá dầu suy yếu, đậu tương chấm dứt chuỗi tăng

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), phiên giao dịch ngày 14/5/2025 trên thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới chứng kiến lực bán mạnh, kéo chỉ số MXV-Index giảm gần 0,7% xuống 2.204 điểm.

Thị trường năng lượng chịu áp lực từ lo ngại dư cung, với giá dầu thô giảm hơn 2%, trong khi giá đậu tương trên thị trường nông sản chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp do tín hiệu nguồn cung dồi dào và tâm lý chốt lời.

Giá dầu lao dốc trước lo ngại dư cung

Theo MXV, thị trường năng lượng chứng kiến một ngày giao dịch đầy thách thức khi cả 5 mặt hàng trong nhóm đồng loạt giảm mạnh. Giá dầu WTI giảm 2% xuống 61,6 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent cũng mất 2% về 64,5 USD/thùng. Tâm lý lo ngại bao trùm thị trường do triển vọng nguồn cung dầu từ Iran có thể sớm quay lại, làm gia tăng áp lực dư cung toàn cầu.

Động lực chính khiến giá dầu giảm mạnh xuất phát từ những tiến triển mới trong cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân của Tehran. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hai bên đã giải quyết được nhiều bất đồng và đang tiến gần đến một thỏa thuận mới.

Nếu thành công, thỏa thuận này có thể dẫn đến việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Iran, mở đường cho quốc gia thành viên OPEC lớn thứ ba khôi phục xuất khẩu dầu thô ra thị trường quốc tế.

Ngân hàng SEB (Thụy Điển) phân tích rằng, nếu các lệnh trừng phạt được nới lỏng, thị trường toàn cầu có thể đón nhận thêm khoảng 800.000 thùng dầu thô mỗi ngày từ Iran. Lượng cung bổ sung này tiềm ẩn nguy cơ dư thừa, đặc biệt khi nhu cầu dầu toàn cầu chưa có dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ.

Báo cáo tháng 5 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) càng củng cố lo ngại này, khi nâng dự báo tăng trưởng nguồn cung toàn cầu lên 1,6 triệu thùng/ngày trong năm 2025, tăng 380.000 thùng/ngày so với dự báo trước, trong khi tăng trưởng nhu cầu chỉ đạt 740.000 thùng/ngày. Chênh lệch cung – cầu đáng kể này làm gia tăng nguy cơ dư cung kéo dài, tạo áp lực mạnh lên giá dầu.

Áp lực giảm giá dầu còn đến từ phát biểu của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Jerome Powell tại Hội nghị nghiên cứu Thomas Laubach ở Washington, D.C. ngày 14/5. Ông Powell tái khẳng định mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức 2% và duy trì lãi suất ở mức 4,5%, bất chấp các chỉ số lạm phát như CPI và PPI gần đây cho thấy xu hướng ổn định.

Việc giữ lãi suất cao đã đẩy đồng USD tăng mạnh, làm tăng chi phí mua dầu thô (định giá bằng USD) đối với các nhà nhập khẩu sử dụng ngoại tệ khác, đồng thời làm chậm đà phục hồi kinh tế Mỹ, qua đó ảnh hưởng tiêu cực đến triển vọng nhu cầu dầu thô.

Dự đoán diễn biến: Giá dầu Brent có thể dao động trong khoảng 63-66 USD/thùng, WTI 60-63 USD/thùng trong tuần tới. Nếu đàm phán Mỹ - Iran đạt thỏa thuận, giá Brent có thể giảm về 62 USD/thùng. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị gia tăng, giá có thể chạm 67 USD/thùng.

Giá đậu tương điều chỉnh mạnh, áp lực từ giá dầu đậu tương và chốt lời

Theo MXV, thị trường nông sản chứng kiến một ngày giao dịch đầy thách thức khi giá đậu tương giảm gần 2,5% xuống 386 USD/tấn, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp và đánh dấu phiên điều chỉnh đầu tiên sau giai đoạn phục hồi.

Sự sụt giảm của giá đậu tương chủ yếu xuất phát từ đà lao dốc của giá dầu đậu tương, mặt hàng dẫn dắt xu hướng thị trường đậu tương thời gian qua giảm 5,73%, xuống 1.087 US/tấn.

Tin đồn rằng mức nghĩa vụ pha trộn nhiên liệu sinh học (RVO) năm 2026 có thể thấp hơn kỳ vọng đã kích hoạt làn sóng chốt lời từ các vị thế đầu cơ, dù thông tin này chưa được xác nhận. Trong bối cảnh thanh khoản thấp, hoạt động bán tháo diễn ra mạnh mẽ, kéo giá đậu tương giảm sâu.

Áp lực giảm giá còn đến từ báo cáo Xuất khẩu Hàng tuần của USDA. Doanh số bán đậu tương Mỹ niên vụ 2024-2025 chỉ đạt 282.000 tấn, giảm 25% so với tuần trước và thấp hơn kỳ vọng thị trường. Dù doanh số bán cho niên vụ mới đạt gần 500.000 tấn, con số này không đủ để hỗ trợ giá trước lực bán áp đảo.

Bên cạnh đó, Sở Giao dịch Ngũ cốc Rosario (Argentina) nâng dự báo sản lượng đậu tương niên vụ 2024-2025 lên 48,5 triệu tấn, tăng 3 triệu tấn so với ước tính trước nhờ năng suất thu hoạch vượt kỳ vọng. Nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ, đặc biệt từ Argentina, tiếp tục gây sức ép lên giá đậu tương toàn cầu.

Báo cáo từ Hiệp hội Chế biến Hạt dầu Quốc gia Mỹ (NOPA) cho thấy khối lượng ép dầu đậu tương tháng 5 đạt 5,18 triệu tấn, mức cao kỷ lục cho tháng này và tăng 9% so với cùng kỳ năm 2024, vượt xa kỳ vọng. Tuy nhiên, tồn kho dầu đậu tương tăng lên 0,71 triệu tấn, mức cao nhất trong 10 tháng, làm gia tăng áp lực giảm giá đối với cả dầu đậu tương và đậu tương.

Về thời tiết, Trung tâm Khí tượng Thủy văn Mỹ (NOAA) dự báo trong ba tháng tới, khu vực phía Tây Mỹ có thể khô và nóng hơn, trong khi các bang Trung Tây và phía Bắc vẫn có mưa trong ngắn hạn. Thời tiết bất lợi có thể gây gián đoạn tạm thời cho gieo trồng và ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, nhưng tác động này chưa đủ để đảo ngược xu hướng giảm giá trong phiên.